كه ابواب اجتهاد در آن مفتوح است از گستردگى خاصى برخوردار مى باشد كه مىتواند پاسخگوى مسائل مستحدثه و نيازهاى حاد اجتماعى امروز و فردا باشد . از اينرو توجه به سيرهء آنان نه در حد توجه به بيوگرافى يك شخصيت علمى و اجتماعى است بلكه به عنوان يك وظيفه الهى و اعتقادى و مكتبى و حقوقى است . 5 . درس مقاومت و پايدارى : پيشوايان عاليقدر جهان اسلام ، در راه تثبيت اصول و اجراى احكام خدا شكنجه‌هاى پى در پى ، ناملايمات و احيانا زندانهاى متوالى و گوناگون ستمگران و حكام جائر را با شديدترين صورت ، تحمل كرده اند بى آنكه زبان به عجز و تمنا بگشايند يا تن به ذلت و خوارى در دهند ، و زندگى آنان مىتواند درس مقاومت و آزادگى را به ما بياموزد و اعلام دارد كه انسانها در مسير حيات خويش ، بايد زندگى آزاد و پر شرفى را برگزينند و تحت ذلت و زبونى قرار نگيرند و در راه آزادى از حبس ، زجر ، قتل ، و شكنجه هراس به خود راه ندهند چون آنان نمونه‌هاى عينى و مجسمه‌هاى عملى اين اعتقاد و آرمان بوده اند و هستند . 6 . نهضت‌هاى علمى و آموزشى : پيشوايان معصوم ( عليه السلام ) علاوه بر منزلت معنوى و الهى ، راهنمايان علم و فضيلت و روشنگران نهضت علمى و فكرى جهان اسلام در قرون و اعصار مى باشند : على ( عليه السلام ) مى فرمايد : " سلوني قبل ان تفقدوني واني بطرق السماء أعلم من طرق الأرض " ( 1 ) ( هرچه مى خواهيد از من بپرسيد پيش از آنكه مرا از دست بدهيد كه من راههاى آسمانى را بهتر از راههاى زمينى مى دانم ) . در جاى ديگر مى فرمايد : " نحن شجرة النبوة ، ومحط الرسالة و مختلف الملائكة ، و معادن العلم و ينابيع الحكمة " ما درخت نبوت و فرودگاه رسالت ، مركز رفت و آمد فرشتگان ، و چشمه‌سارهاى حكمت هستيم ( 2 ) يا آنكه امام باقر ( عليه السلام ) به دو تن از معاصرين خود به نامهاى كهيل و حكم بن عتيبه ، مى فرمايد : " شرقا أو غربا فلا تجدون علما صحيحا الا من عندنا أهل البيت " ( عليه السلام ) ، اگر به مشرق برويد يا به مغرب و

--> 1 . نهج البلاغه خطبه 187 . 2 . اصول كافى ، ج 1 ، ص 399 ، حديث 1040 ، نهج البلاغه ، خطبه 107 .