سيد محمد جزائري
78
نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري
كاشانى و علامه مجلسى و از رؤساء مذاهب اربعه اهل سنت هم نقل كرده و بيشتر كلمات علامه ملا عبد اللّه شوشترى ( 1 ) را در حاشيه اش بر تهذيب به عنوان ( قال الفاضل التسترى ) يا ( قال الفاضل المحشى ) آورده است . تحقيقات ارزنده در متن و سند اخبار ، و بيان صحت و ضعف آنها ، و جرح و تعديل روات ، و فوائد گوناگونى دارد كه نشانه تتبع و تبحر مؤلف عاليقدر در بسيارى از علوم به ويژه فقه و اصول و تاريخ و رجال است . ترتيب اين كتاب بر نقل قسمت قسمت از تهذيب و شرح آن است و چون تمام متن را نقل نكرده شيخ محمد نجار كه از شاگردان او بوده ، جمع بين متن و شرح تهذيب نموده است ، مجملا اين كتاب يكى از جوامع اخبار و در رديف وافى و وسائل و بحار است . چقدر به جا خواهد بود كه مراجع عاليقدر و ثروتمندان نيكو كار ، اين اثر
--> ( 1 ) متوفى 1021 صاحب مدرسه علميه در اصفهان ، و استاد مجلسى اول ، و غيره ، كتابى به نام جامع الفوائد دارد كه تتمه جامع المقاصد كركى است . يك جلد آن كه در طهارة و صلوة و زكات و خمس و صوم و اعتكاف است و در نجف تأليف شده و در آخرش خط مؤلف مورخ 1014 را دارد موجود است . در الروضة النضره : 344 فرموده شانزده رساله فقهى از او در كتابخانه شيخ الشريعه ديدهام . نگارنده گويد : او غير از ملا عبد اللّه بن محمود شوشترى است كه در بخارا در 997 شهيد شده و صاحب تذكره شوشتر : 53 آن دو را به هم اشتباه كرده و يكى پنداشته و غير از ملا عبد اللّه بن حسين يزدى صاحب حاشيه تهذيب است ، چنان كه سيد عليخان در سلافة العصر : 491 و محبى سنى در خلاصة الأثر 3 : 40 پنداشتهاند و نفر اخير وفات او را در 1015 نوشته كه غلط است و فاضل معاصر سيد مصلح الدين مهدوى متوفى در روز يكشنبه 3 - صفر - 1416 بهترين شرح حال را از ملا عبد اللّه شوشترى در تاريخچه محله خواجو : 35 - 52 بيان داشته است .