سيد محمد جزائري

71

نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري

خواص آن را با ضم اول و فتح دوم بر وزن هنر تلفظ مى كنند غلط است ; زيرا كه به معنى سه شب اول ماه است كه با جزء دوم نام و موضوع كتاب بى مناسبت است . شرح احتجاج طبرسى : نام آن قاطع اللجاج است . شرح استبصار : كشف الاسرار نام آن است . شرح اعتقادات صدوق : اصل آن كه در اول بحار و جاهاى ديگر عقائد صدوق ناميده شده مكرر به چاپ رسيده است اين شرح را صاحب ايجاز المقال كه معاصر سيد نعمت اللّه بوده ، به وى نسبت داده و گفته ، در وقت تأليف اين كتاب ( إيجاز المقال ) در ذى القعده 1099 مشغول شرح عقائد ابن بابويه است . صاحب رياض العلماء در شرح حال جدّ اعلى تمام عبارت ايجاز المقال را نقل كرده و در اواخر گفته به طورى كه از شخصى مورد اعتماد شنيده‌ام ، شرح اعتقادات صدوق هم از مؤلفات او است . گويا در اواخر ترجمه ، عبارت ايجاز المقال را فراموش كرده است . علامه تهرانى فرموده شرح اعتقادات صدوق در فهرست مؤلفات سيد نعمت اللّه مذكور است ( 1 ) . مقصود ايجاز المقال ، يا رياض الابرار است ; زيرا كه خود سيد نام آن ( شرح اعتقادات صدوق ) را نبرده و در اجازه كبيره و تذكره شوشتر و تحفة العالم نيز مذكور نيست . شرح تائيه دعبل : قصيده‌اى كه معروف است دعبل در محضر امام هشتم ( عليه السلام ) آن را خوانده . اين شرح را علامه امينى ( 2 ) به وى نسبت داده و صاحب

--> ( 1 ) الذريعة 13 : 102 . ( 2 ) الغدير 2 : 362 .