سيد محمد جزائري
54
نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري
به طورى كه در اين شرح تصريح شده ، عوالى با عين ( بى نقطه ) جمع عاليه است ، و از اين رو نام شرح با غين ( نقطه دار ) است ولى بسيارى كتاب عوالى اللآلى را با غين ( نقطه دار ) پنداشتهاند ( 1 ) و در اعتبار يا عدم اعتبار آن اختلاف است . موضوع اين كتاب شرح اخبار وارده در ابواب فقه ، از طهارت تا ديات است . در دو جلد ، و در آخر جلد دوم آن را مدينة الحديث ناميده . بعضى آن را به عنوان شرح غوالى ياد كرده و نامى از آن نبردهاند ( 2 ) . جلد اوّل آغاز « الحمد للّه الذي رجّح مداد العلماء . . . » . در اين جلد مقدمهاى متضمن چندين فصل آورده و فرموده كه : علامه مجلسى نخست از كتاب عوالى رو گردان بود ، به جهت مراسيل زياد كه در آن كتاب است ، اما بعدها كه بر او ثابت و مسلم گشت كه اخبار آن معتبر ، و از مدارك صحيح ، فراهم شده نسبت به آن كتاب علاقه مند گرديد ، و به آن رغبت نمود . در فصل دوم ، مشايخ هفت گانه خود را نامبرده و در فصل سوم گفتهاند « بنظرم رسيد كه اين كتاب را مدينة الحديث بنامم » . سيد اسماعيل نجفى سبط ملا محمد طاهر قمى در 1108 در اصفهان تقريظى بر اين جلد نوشته ، كه در الذريعه مذكور است ( 3 ) . نسخه اصل خط مؤلف مورخ 1105 ، با حواشى بسيارى از وى ، در كتابخانه مرحوم سيد آقاى امام موجود است .
--> ( 1 ) مانند صاحب كشف الحجب والأستار : 343 . ( 2 ) اجازه كبيره : 75 ، و تذكره شوشتر : 58 ، و تحفة العالم : 96 . ( 3 ) الذريعة 5 : 273 .