سيد محمد جزائري

51

نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري

مير محمد على نائب الصداره در قم » ( 1 ) . گويا كتاب نائب الصداره كه به آن نام بوده آن هم در شرح توحيد بوده و در اثر ارتسام آن در ذهن ، صاحب رياض اين اشتباه را نموده است . علامه تهرانى جمله مذكور در كلام صاحب رياض را ( مشتمل بر فوائد جليله ) به صاحب اجازه و تحفة العالم نسبت داده و اين اشتباه است ( 2 ) . يكى از فهرست نويسان معاصر گفته « نام انس الوحيد در كشف الحجب و الاستار مذكور است » ( 3 ) . اما آن هم اشتباه است و انس الوحيد مذكور در آن كتاب ( 4 ) تأليف شخصى ديگر و در موضوعى ديگر است . مرحوم مدرس با اينكه تصريح نموده كه انس الوحيد و شرح توحيد يكى هستند ولى انس الوحيد را نخستين و شرح توحيد را چهاردهمين تأليف جدّ اعلى قرار داده و به يك كتاب دو شماره داده است ( 5 ) . جدّ اعلى بعدها تصرفاتى در اين شرح كرده و مقدمه آن را انداخته و ديباچه‌اى ديگر براى آن نوشته و آن را نور البراهين ناميده و نسخه آن هم در كتابخانه مركزى دانشگاه موجود ، و دو نسخه از آن گراور شده ، يكى در كتابخانه امير المؤمنين ( عليه السلام ) در نجف ، و ديگرى نزد يكى از سادات مى باشد .

--> ( 1 ) رياض العلماء 5 : 254 . ( 2 ) الذريعة 2 : 369 . ( 3 ) فهرست كتابخانه مجلس 10 / 1 / 496 . ( 4 ) كشف الحجب والأستار : 63 . ( 5 ) ريحانة الأدب 2 : 254 .