سيد محمد جزائري

364

نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري

در تمام عمر شريفش كه بخوشى و عظمت مى گذشت ، بجمع مال با آن كه كاملا برايش ميسر بود همت نگماشت ، در اواخر عمر انزوا بر مزاجش غلبه كرده از صحبت مردم دامن در كشيد . اوقات خود را بر مشاغل دينى و دنيوى تقسيم كرده بود و كارى را در كار ديگر داخل نمى فرمود ، و از اين باب به نعمت بركت در اوقات موفق بود ، در هنگام مطالعه و تأمل و تعمق در معضلات و مشكلات علمى تمام حواس و همت خود را صرف احاطه بمطلب مى كرد و هيچ مانعى او را از دقت در كار منصرف نمى نمود ، و هنگامى كه شروع بتدريس مى فرمود هر مبحثى را از كتاب با شروح و حواشى ، تعليقات بضميمه رد يا قبول خويش بيان مى فرمود بدون آنكه اندكى از اطراف موضوع فرو گذارى شده باشد ، و به اين ترتيب همه روزه چند درس در علوم مختلفه بر طلاب القاء مى فرمود ، بعضى از اذكياء طلبه گاهى محض امتحان سايرين ، عباراتى خالى از معنى درست نموده در حوزه درس منتشر مى كردند ، بسا چيزى از آنها به نظر كيميا اثر سيد مى رسيد و معانى معقوله مقبوله‌اى براى آن استخراج مى فرمود - با اين حدت ذهن و قوت فكر بدون تروى و تثبت زياد در مسائل علميه اظهار رأى نمى نمود و تا اطراف هر موضوعى را بدقت ملاحظه نمى كرد اظهاراتى در آن باب نمى فرمود - خط نسخ و شكسته را خيلى شيرين مى نوشت و اشعار عربى ( 1 ) را نيكو و سنجيده مى فرمود فصاحت و بلاغت آن نادره دهر ، در كتابت و گفتار مثل زد فضلاى عصر و سر مشق بلغاى آن زمان مى بود . اگر چه منشآت و خطب بليغه در جمعات و مناكحاتش غالباً از بين رفته ، اما تأليفات شيرينش بر قدرت بيان و بنان وى بينه باقى است » .

--> ( 1 ) اشعار فارسى نيكو نيز داشته .