سيد محمد جزائري
264
نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري
التفسير الموسوم بنور الثقلين الشيخ عبد علي الحويزاوي عن شيخه المولى علي نقي عن شيخنا بهاء الملة والدين ( وأجزته ) أيضاً بإجازتي عن شيخي الشيخين الورعين الشيخ جعفر البحراني والشيخ الأجلّ الشيخ صالح البحراني عن إجازتهما عن سيدنا السيد نور الدين ( 1 ) عن أخويه الشيخ حسن وسيدنا السيد محمد صاحب
--> ( 1 ) سيد نور الدين بن على بن ابى الحسن موسوى حسينى عاملى برادر پدرى صاحب مدارك و برادر مادرى صاحب معالم بوده ، چون پدر او شاگرد شهيد ثانى و داماد او بوده و از دختر شهيد كه مادرش غير مادر صاحب معالم بوده سيد محمد صاحب مدارك به وجود آمده و پس از فوت شهيد با زوجه او كه مادر صاحب معالم است ازدواج كرده و سيد نور الدين مزبور متولد گرديده كه جدّ خاندان جليل شرف الدين و صدر و از اعاظم علماء و ادباء ما مقيم مكه معظمه بوده ، و تاليفات و اشعارى داشته و به طورى كه در سلافة العصر : 202 مذكور است در 1068 وفات نمود ( در الذريعه 14 : 245 تاريخ وفات او را از خط نوه اش آيت اللّه سيد اسماعيل صدر كه در 1324 در جائى ثبت كرده نقل نموده ، كه بدون شك از همان سلافه برداشته است ) و لازم به تذكر مى دانيم كه نام او در بعضى از مصادر نور الدين على است مانند اجازه ميرزا محمد به علامه مجلسى منقول در بحار 26 : 164 ، و سلافة العصر : 302 ، و امل الآمل 1 : 124 ، و لؤلؤة البحرين : 40 ، و خاتمه مستدرك الوسائل : 391 ، و الروضة النضرة : 386 ، و الذريعة 16 : 359 ، و روضات الجنات : 603 ، و ريحانة الأدب 4 : 244 ، و الغدير 11 : 291 ، و مقدمة نزهة الجليس چاپ نجف اشرف 1 : 56 ، و آخر الفصول المهمة نوه ارجمندش مرحوم شرف الدين : 254 چاپ نجف اشرف . بلكه در خلاصة الأثر 3 : 123 تصريح كرده كه نور الدين لقب او بوده و نامش على است . ولى به نظر ما همه آنها اشتباه ، وناشى از سقوط كلمه ابن بين نور الدين وعلى بوده ، زيرا در مدارك معتبر ، از آن جمله اجازه محقق سبزوارى براى ملا محمد شفيع و اجازه ملا محمد طاهر قمى وشيخ على سبط شهيد ثانى و سيد ميرزا جزائرى براى علامه مجلسى كه در بحار 26 : 156 و 164 و 165 مذكوراند و همين اجازه سيد نعمت اللّه نام او را نور الدين نوشتهاند . و از همه آنها گذشته ، تصريح خود او است در كتاب الانوار البهية و نسخههاى خطى الشواهد المكية زمان مؤلف ، كه تاليف آن در 1052 بوده . و اينكه در بالاى نسخه چاپى در حاشيه الفوائد المدنية نور الدين على نوشتهاند فاقد اعتبار است همانطور كه در ديباچه چاپى تصرف كرده و آن را به عبد اللّه قطب شاه اهداء نمودهاند در حالى كه او از سلاطين هند بوده و تأليف كتاب در مكه معظمه بوده و در نسخه مصحح زمان مؤلف چنين اهداء و چنان نامى نيست ، و در الذريعه به استناد نسخه چاپى ، اين اهداء را درست پنداشته . در هر حال سيد نور الدين را فرزندى به نام سيد على بوده كه در امل الآمل 1 : 128 مذكور است . و اما پدر او فرزند سيد حسين بوده و با چند واسطه به سيد ابو الحسن مى رسد مانند ابن بابويه و ابن ادريس . ولى صاحب امل الآمل به اين مطلب توجه نداشته و او را دو بار به عنوان على بن ابى الحسن و على بن حسين در 117 و 118 نوشته و همچنين اعيان الشيعة 41 : 35 .