سيد محمد جزائري
210
نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري
و الجواهر السنيه كه آن هم مطبوع و بى سابقه بوده . احاديث قدسيه ( 1 ) را در آن جمع آورى كرده است . شيخ حر چند ديوان شعر داشته و منظومههائى در ارث و اخلاق و اشتقاق و اصول فقه و تواريخ معصومين ( عليهم السلام ) و صرف و فقه و قواعد خط و كلام و مواعظ و نجوم و نحو و هندسه و هيأت دارد ، كه بعضى از آنها در كتابخانه آية اللّه حكيم در نجف اشرف ، و كتابخانه مجلس در تهران ، موجود است . ولادت شيخ حر به طورى كه از قول خودش نوشتيم در 1033 بوده و درگذشت او در 1104 واقع شده به طورى كه برادرش شيخ احمد حر نوشته است . محدث قمى و علامه امين دو تاريخ مزبور را آوردهاند ، اما اولى عمر او را از قول برادرش شيخ احمد هفتاد و دو سال و دومى هفتاد و يكسال نوشته و هر دو به دو اعتبار درست است ; زيرا كه با منظور داشتن سال ولادت قول اول و با منظور نداشتن آن قول دوم به دست مى آيد . وفات وى در 21 ماه رمضان سال مذكور در مشهد مقدس اتفاق افتاد ، برادرش بر او نماز خواند و هزاران نفر در نماز ميت به وى اقتدا كردند و در يكى از حجرههاى صحن شريف كه متصل به مدرسه ميرزا جعفر است مدفون گرديد و مرقد او مزار معروفى است . محدث قمى ابياتى در مرثيه و تاريخ فوت او از كتاب الدر المسلوك برادرش شيخ احمد نقل كرده ، اما چون بيت اخير كه متضمن تاريخ است به نظر نگارنده
--> ( 1 ) حديث قدسى ، كلام پروردگار جلت عظمته است كه به غير طريق اعجاز بيان شده ، و آنكه به طريق اعجاز است قرآن مجيد است .