سيد محمد جزائري

164

نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري

مدفون در خراسان است . وى از بزرگان علما و محدثين و مفاخر حكما و متكلمين اثنى عشريه ، و از اصحاب مجلسى اول ، و دائى آقا جمال خوانسارى ، و برادر زن آقا حسين خوانسارى و استاد او بوده و در اصفهان امامت جمعه و جماعت را به عهده داشته و منصب شيخ الاسلامى و تدريس مدرسه ملا عبد اللّه شوشترى به او مفوض بوده . در معقول از شاگردان مير فندرسكى و در منقول از تلامذه ملا حسنعلى شوشترى و ديگران است ( 1 ) . نصرآبادى معاصر وى ، درباره او چنين نوشته « وى از دار المؤمنين سبزوار است ، عارف معارف يقين و كاشف سرائر علوم دين مبين ، مقتداى فحول علما ، و پيشواى زمره فضلا ، گلزار عبادت از آب وضويش با طراوت ، و گلستان معرفت از اهتزاز نفس مباركش همدوش نضارت ، به قوت بى تعلقى ، از قيد علايق وارسته ، و به نسبت زهد و تقواى ايشان مرغان سبزوار تحت الحنك بسته ، در علوم نظرى از تلامذه ميرزا ابو القاسم فندرسكى و قاضى معز بود ، و در علوم دين و ضبط احاديث با آخوند ملا حيدر على اصفهانى و ملا حسنعلى ولد ملا عبد اللّه شوشترى مباحثه نمود ، الحال فحول علما از مدرس مبارك ايشان فيض وافر مى برند ، و از علما اجازه نماز جمعه يافته ، در اصفهان مبادرت مى نمايد ، گاهى رباعى حقانيت آيات به سلك نظم مى كشد : در عالم تن چه مانده‌اى بى مايه * پائى بردار و بگذر از نه پايه از مشرق جان بر تو نتابد نورى * تا از پى تن همى روى چون سايه » ( 2 )

--> ( 1 ) ريحانة الأدب 3 : 488 . ( 2 ) تذكره نصرآبادى : 151 .