محمد تقي جعفري
590
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى
آيه « أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ الله لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ ولا هُمْ يَحْزَنُونَ 10 : 62 » ( 1 ) ( بدانيد كه براى اولياء الله ترسى وجود ندارد و نه اندوهگين مىگردند ) . توضيح - در اين مضمون آياتى چند در قرآن وارد شده است . ( 2 ) ( ( 4067 ) ) بود عارف را غم خوف ورجا سابقه دانيش خورد آن هر دو را ( ( 4070 ) ) بود او را بيم وامّيد از خدا خوف فانى شد عيان شد آن رجا آيا عرفان مىتواند گام به ما فوق خوف ورجا بگذارد ؟ با نظر به منابع معتبر اسلامى دو پديدهء خوف واميد از اوصاف ايمان محسوب مىشوند . عرفا مىگويند : انسان به بركت معرفت وكشش به حوزهء ربوبى مىتواند از دو پديدهء بيم واميد فراتر رود چنان كه در بيان آيهء مربوطه اشاره كرديم ، در مواردى چند از قرآن مجيد بيم وهراس را از بندگان واقعى نفى كرده است . براى توضيح اين مسئله مىگوييم : بايستى اولا انگيزه بيم واميد ( خوف ورجا ) را در نظر بگيريم : مسلم است كه تا وقوع حتمى گناه بلكه احتمال معصيت در يك انسان در هر مرتبه هم كه تصور شود وجود داشته باشد ، پديدهء خوف بر طرف شدنى نيست ، زيرا معصيت موجب دورى از خداوند واثرش بناچار دامن گير انسان خواهد بود . هر دو موضوع ( اثر معصيت ودورى از خداوند ) مهمترين انگيزه براى بيم وهراس از وصول به مقصد اعلاى
--> ( 1 ) سوره يونس ، آيهء 62 . . ( 2 ) سوره البقره ، آيهء 38 و 62 و 112 و 262 و 274 و 277 - سوره آل عمران 170 - سوره المائده ، آيهء 69 - سوره الانعام ، آيهء 48 و 35 . .