محمد تقي جعفري
1
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى
بسم الله الرحمن الرحيم مناجات پروردگارا ، اى باغبان نهان كنندهء دانه هاى معرفت وبينايى در خاك گلشن سر سبز جهان وهستى ما ، واى داناى مطلق بر آشكارا ونهان وهوشيارى و مستى ما ، پرتوى از انوار خورشيد عظمتت را فرا راه ما بدار تا در سير وسياحت در گلشن جهان وهستى خويش از روى كبر ونخوت ، آن دانه هاى معرفت وبينش را كه براى ما ارزش حياتى دارند ، لگد مال نكنيم و با بىاعتنايى مستانه آن يگانه عوامل اعتلا و تكامل را به خارهاى زهر آگين مبدل نسازيم . خداوندا ، حكمت بالغه تو چنين خواسته است كه عرصه گلزار روح بخش جهان وهستى خود را همواره با بيلهاى چون وچرا شخم بزنيم وزير ورويش كنيم و در هر زمانى كشتگاه نوى داشته باشيم ومحصول تازه ترى برداريم وهمواره با رصدگاه تازه تر وكاملترى نظاره به بارگاه بىنهايتت كنيم و براى جهش از جاذبيت سر سخت نادانى ومقتضيات حيوان گرايى نيرويى جديدتر وعالىترى را به دست بياوريم . خداوندا ، عنايات ربانيات را شامل حال چون وچرا بازان خاك آلود نيز بساز تا نعمت عظماى چون وچرا را كه شايسته ترين وفرسايش ناپذيرترين بيل براى تجديد آمادگى كشتگاه معرفت واقعى ما است ، از روى افراط وپندارهاى بىپايه به مواد گدازندهء آتش فشانى كه تنها براى خاكستر نمودن معرفت سود بخش انسانى زبانه مىكشد ، مبدل نسازند وبگذارند خود كشت كاران با اخلاص جوامع بشرى ، با كوشش وتقلاى صميمانه به ارزش وسيله بودن چون وچرا آگاه گردند و پس از وصول به هدف وسيله را در جاى خود بگذارند .