محمد تقي جعفري

373

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى

« وكانَ اَلإِنْسانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا 18 : 54 » ( 1 ) ( و انسان بيش از اكثر موجودات جدل باز است ، يا اكثر كارهايش جدل بازى است ) . مادهء خلق - اين ماده نيز با صيغهء ماضى ومضارع به فعاليتهاى استمرارى خداوند در قرآن نسبت داده شده است . به عنوان نمونه : آياتى است كه خلقت اشياء را با كلمهء ماضى خلق بيان مىكند ، مانند : « هُوَ اَلَّذِي خَلَقَ لَكُمْ ما فِي اَلأَرْضِ جَمِيعاً 2 : 29 » ( 2 ) ( او است خداوندى كه براى شما آن چه را كه در زمين است آفريده است ) « خَلَقَ اَلسَّماواتِ واَلأَرْضَ بِالْحَقِّ وصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ 64 : 3 » ( 3 ) ( آسمانها و زمين را به حق آفريد وشما را تصوير كرد وصورتتان را نيكو ساخت ) با اين كه با وجود آيات صريح ، كاملًا ثابت مىشود كه امر خلقت گذشته و تمام شده نيست . مانند « يَسْئَلُه مَنْ فِي اَلسَّماواتِ واَلأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ 55 : 29 » ( 4 ) ( تمام آن چه كه در زمين وآسمان است تقاضاى هستى از او مىكنند وخداوند هر لحظهاى در كار است ) . « وإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُه و ما نُنَزِّلُه إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ 15 : 21 » ( 5 ) ( و هيچ چيزى نيست مگر اين كه خزائنش نزد ما است و از آن نمىفرستيم مگر به اندازهء معلوم )

--> ( 1 ) سوره الكهف ، آيهء 54 . . ( 2 ) سوره البقره ، آيهء 29 . . ( 3 ) سوره التغابن ، آيهء 3 . . ( 4 ) سوره الرحمن ، آيهء 29 . . ( 5 ) سوره الحجر ، آيهء 21 . .