جبر كاملًا تقويت مىگردد . وجلال الدين در همين مباحث كه شروع كرده است كاملًا ضد جبر رفتار كرده و اختيار را به وضوح كامل اثبات خواهد كرد . احتمال دوم : - اين است كه مقصود ريختن آبروى مردمى است كه عقل ووجدان وتحريكات من ايده آل را سركوب كرده ارزش آبروى خود را برده‌اند واغوا وفريبكارىها وآرايشهاى شيطان هم در ريختن چنين آبروى بىارزش كمك كرده است . اين احتمال مطابق آيات قرآنى و ساير مطالبى است كه جلال الدين در بارهء كارهاى شيطان وقدرت آدمى در مقابل او گوشزد كرده است . ( ( 2950 ) ) بر در كهف الوهيت چو سگ ذره ذره امر جو بر جسته رگ ( ( 2951 ) ) اى سگ ديو امتحان مىكن كه تا چون در اين ره مىنهد اين خلق پا آيا شيطان مطيع اوامر الهى است ؟ جلال الدين در داستان شيطان ومعاويه ، مطالبى را گفته بود كه برخى از آنها شبيه به دفاع و قرار گرفتن آن موجود پليد در مجراى حكمت بالغهء الهى بود ، ما در آن مباحث مسائلى را مطرح كرده‌ايم . در اين مورد مضمونى را كه جلال الدين در دو بيت فوق آورده است ، بررسى مىكنيم . دو احتمال در مفاد دو بيت بدين قرار وجود دارد . احتمال يكم - اين است كه شيطان پس از مطرود شدن به جهت كبر ونخوتى كه در داستان سجده بر آدم عليه السلام مرتكب گشته بود ، موجود ساقط شدهاى بود كه بىاختيار مشيت واوامر الهى را انجام مىداد ، بدون اين كه اين تسليم كمترين دلالتى به محبوبيت و پاكى او در نزد خدا داشته باشد . مانند مدفوعات انسانى كه پس از طى حالات غذايى ، باز در تقويت مزارع و