محمد تقي جعفري
6
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى
انواع درون گرايى نوع اول - اشخاص فراوانى هستند كه ظاهر وضعشان درون گرايى است وحتى خودشان هم يقين كردهاند كه همواره در سرزمين درون ، سير وسياحت مىكنند ، در صورتى كه با يك تحليل دقيق مىبينيم كه اين اشخاص در سكوى درون ايستاده وسرشان را بلند نموده هميشه به بيرون مىنگرند . به توضيح اين كه عواملى باعث مىشود كه بعضى از اشخاص نمىتوانند از درون خود بيرون آمده وعالم خارج را مورد بررسى وتماس قرار بدهند ، از قبيل عامل خود بزرگ بينى ، اين گونه اشخاص آن اندازه خود را توسعه و بزرگى مىبخشند كه جهان ورويدادهاى طبيعى وانسانيش را وابسته خود مىپندارند وتصاويرى از آنها در درون خود بسته به زنجير تمايلات وادراكات به وجود مىآورند و شب و روز خود و ديگران وجهان طبيعت را با همان تصويرات مىسنجند و به قول عاميانه مىبرند ومىوزند . و مانند عامل خود كوچك بينى وغيره . نوع دوم - درون بينى علمى وقانونى - كاوشگران زيادى هستند كه مىخواهند به طور بىطرفانه رويدادها ونيروها وغرايز درونى خود را بررسى كنند ، درست مانند فيزيكدانان كه نمودها و روابط اجسام وپديده هاى خارجى را بررسى مىكنند . اينان روان شناسان هستند كه چه به طور مستقيم و چه به طور غير مستقيم با پديده هاى روانى سر و كار داشته ، چه از نظر تركيب آن پديده ها و چه از جنبهء تجزيهء آنها به واحدها وجريانات كوچكتر به مطالعه وپژوهش مىپردازند ، و از اين دسته هستند روان پزشكان وروان كاوان نوع سوم - فيلسوفان قلمرو روانى - اينان به مطالعهء پديده ها وفعاليتهاى درونى قناعت نورزيده ، بلكه چنان كه فيزيكدانان بزرگ در صدد شناسايى اصول كلى و عالى براى جهان طبيعت برمىآيند و در حقيقت در جهان فيزيكى دنبال فلسفه