( ( 3873 ) ) همچو آن مستى كه پرّد بر اثير مه كنارش گيرد و گويد كه گير آيا اثير ( اتر ) وجود دارد ؟ در تعريف حقيقت اثير ( اتر ) اختلاف نظر زيادى وجود ندارد ، زيرا مىتوان گفت : كه آنان كه به وجود اتر معتقدند از قديمترين دوران بروز آن در افكار ، به يك معنى اتحاد نظر داشته‌اند ، و آن اين است كه اتر عبارت است از يك حقيقت ما وراى نمودهاى فيزيكى در فضاى هستى كه لطيفتر و سبك از همهء مواد طبيعى بوده و فضا را پر كرده و در همه چيز مىتواند نفوذ داشته باشد . اتر به اين معنى تا پيش از ظهور نظريهء هويگنس در نور كه شرح مختصرى در بارهء آن خواهيم داد جنبهء فلسفى خالص داشته است . تفسيرى كه هويگنس در بارهء نور مىكرد و مىگفت : نور تموجاتى است كه در فضا ، مجبور شد كه اتر را به عنوان محل ان تموجات در قلمرو علم وارد بسازد . براى توضيح اين موضوع پرسش و پاسخى را كه در كتاب تكامل علم فيزيك آمده است مطرح مىكنيم : پرسش و پاسخ ميان دو نفر ن و ه است . « ن معتقد به نظريهء نيوتون و ه در بارهء نور نظريهء هويگنس را دارد . البته در اين سؤال و جواب نظرياتى را كه بعد از اين دو دانشمند پيدا شده به هيچ وجه دخالت نمىدهيم . ن - در نظريهء ذره‌اى ، سرعت نور معنى مشخصى دارد و عبارت است از سرعتى است كه ذرات نور با آن در فضا پيش مىروند ، آيا معنى اين سرعت با قبول نظريهء موجى چه خواهد بود ؟ ه - البته مقصود از آن سرعت امواج نور است ، هر موجى با سرعت معين منتشر مىگردد و اين كيفيت براى موج نورانى نيز اتفاق مىافتد . ن - اين نكته را به اين سادگى نمىشود پذيرفت . امواج صوتى در هوا پراكنده