به وسيلهء شعر امكان پذير است ، حد اقل در مشرق زمين به طرز مخصوص گاهى خيلى بيشتر از ابراز حقايق عقلانى به وسيله نثر است . شعر آن احساسات بشرى را كه از جويبار حيات انسانها سر مىكشد ، تحت تاثير قرار مىدهد و نمىگذارد عقل آدمى با آن وسايل كميت و كيفيت و چون و چراهاى مخصوص به خود ، دخالتى در حركت و هيجان آدمى داشته باشد . به همين علت است كه مىگوييم : پديدهء شعر يكى از حساسترين پديده هاى قاموس بشرى است كه ممكن است به طور مستقيم تغييراتى در متن حيات فردى و اجتماعى به وجود بياورد . همه مىدانيم كه در تحرك انسانها و رها كردن وضع موجود و حركت او به سوى وضع ديگر ، شعارهاى اجتماعى و سياسى كه جنبهء شعرى داشته ، چه آثار حيات ايجاد كرده است . 3 - در آن هنگام كه شعر يك شاعر داراى دستور و بيان كنندهء بايستگى و نبايستگى بوده باشد ، اگر شاعر از مهارت كامل برخوردار بوده باشد ، نقش موثرتر از بيان احساسات مجرد در واقعيات حذف و انتخاب شده را به عهده مىگيرد ، زيرا شاعر موقعى كه قيافهء دستور دهنده به خود مىگيرد به اضافهء اين كه مىتواند احساس شخصى خود را به صورت نمايندهء احساس عموم جامعه در آورده زشتى و زيبايى و نيكى و بدى مورد انتخاب خود را باز گو كنندهء تمام محتويات عقلانى و احساسى جامعه نشان بدهد مىتواند دستورات خود را مانند الهام و وحى براى ديگران قابل قبول بسازد ، اين هم خطر ديگرى كه از پديدهء شعر ممكن است به حيات مادى يا معنوى انسان وارد شود . 4 - اختلاط شعر با سخنان مربوط به واقعيات ، همان اندازه حساس و در معرض خطر است كه در آميخته شدن احساسات مهار نشده با تعقل و انديشه هاى واقع بينانه . اين آميزش را كه مىتوان در تمام فرهنگهاى بشرى سراغ گرفت ، داراى دو جنبه است : الف - جنبهء سودمند : اگر براى يك فرد آن توانايى حاصل شود كه واقعيات