عرفانى را ادا نمايد به وجود آورد - تصنيف فرموده‌اند . نگارنده در مقدمه بر شرح فصوص قيصرى ، كه چاپ آن به پايان رسيده وتعاليق امام ( قده ) در حواشي همين شرح نفيس چاپ شده ، در نحوهء تفكر آن محقق عالي مقام در عرفانيات بحث وآثار آن جناب را ذكر كرده‌ام . أهل حق وحقيقت به اين أصل غير قابل ترديد نزد مردم دانا معترفند كه در گلزار معاني وحقايقى كه چمن آراى فكر بشر به وجود آورده است هيچ گلى خوشبوتر ودلپذيرتر از گل عرفان نرسته است واگر در گلهاى ديگر نفحه اى از اين گل نرسيده باشد ، عطرى از آنها به مشام نمىآيد اگر چه بسيار بوده وهستند جعل صفتانى كه از بوى روحاني ونفحهء ربوبي اين گل مانند شخص مبتلا به زكام كه از عطر گل فرار مىنمايد مشمئزند . در اين اثر منيف از مباحث « توحيد » و « علم الأسماء » ومسائل مهمى از قبيل بحث « بدا » و « سرّ قدر » ، علم حق به اشيا قبل از كثرت ، به طريقهء حكما نيز گفتگو شده است . زبان كتاب رسا وزيبا وبهجت افزاست مسائل غامض ومباحث عاليهء نبوت وولايت در عبارات نسبتا كوتاه ولى رسا با مهارت تقرير شده است . مصنف عظيم همه جا به لسان خواص از عرفا با عبارات پر معنا سخن مىگويد وسعى فرموده است كه اثر خود را از صورت رسالة در جلباب كتاب مبسوط در نياورد ، واز تعرض به مسائل غير نافع احتراز نموده است . در نحوهء سير يا سريان ، وبه عبارت ديگر ، ظهور حقيقت « نبوت تعريفيه » وولايت محمديه وعلوية در كافهء ذرارى وجود ، مطالب دقيق وتحقيقى به قيد تحرير آورده‌اند كه خاص خواص ودر بعضي از موارد ابتكارى است . مرحوم امام ، أعلى الله درجته في المراتب العلمية والعملية ، در ذوق وسليقهء علمي وپرهيز از ذكر مطالب غير لازم نظير ندارند . يكى از علل جاذبهء قابل توجه در آن بزرگ زمانه ، علاوة بر نظم وترتيب خاص در درس وبحث ، جامعيت أو بود . مردى كه ساليان متمادى حوزهء فلسفي منظمى داشت ( تدريس شرح منظومه وأسفار حدود 15 سال ) وسطوح فقه وأصول تدريس مىفرمود ، ودر عرفان وتصوف نظري وعملي آثار با ارزش تأليف نمودند ، بعد از شروع به تدرس فقه وأصول خارج واجتهادي ، در اندك زماني بهترين وگرمترين حوزه را به خود اختصاص دادند . از قديم الأيام ابتلاى به « تك علمي » موجب لطمهء شديد به حوزه هاى علميهء شيعه بوده است . وافراد نادر در حد أقل از قليل هستند كه در چندين علم أستاذ وماهرند : علوم متفاوت ، از « عرشي » ، چون عرفان وحكمت متعاليه واز « فرشى » ، مانند علوم نقليه . آن چه كه در اين مقدمه مذكور افتاد ، از حدود سى سال به اين طرف در آثار خود به نحو متفرقة ذكر كرده‌ام . ودر آثار عرفانى وكتب فلسفي ، كه طي ساليان متمادى منتشر ساخته‌ام ، همه جا از آن بزرگ ياد كرده‌ام واز عنايات والطاف آن بزرگوار نسبت به خود هميشه ياد مىكنم . از برادر عزيز وسرور گرامى ، حضرت حجة الإسلام ، آقاى حاج احمد آقا ، ادام الله حراسته ، متشكرم كه اين حقير را در امرى خير شريك وبه أداء واجبي موفق گردانيدند . سيد جلال الدين آشتيانى مشهد ، 8 آذر ماه ، سنهء 1371