حبيب الله الهاشمي الخوئي
45
منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة
باعتبار استلزام الموت لقرب الأجل كما أنّ الجاذب يقرب المجذوب إلى نفسه ( وقاطعا لمرائر أقرانها ) قال المجلسيّ ولعلّ المراد بمرائر أقران الآجال الأعمار التي يرجى امتدادها لقوّة المزاج أو البنية ونحوها ، واللَّه العالم الترجمة پس چون بسط فرمود وگسترانيد حقّ سبحانه وتعالى زمين خود را ، واجراء كرد امر خود را اختيار نمود جانب آدم عليه السّلام را اختيار كردنى ، يا اين كه برگزيد أو را برگزيده شدهء از ميان خلقان وگردانيد أو را أوّل طبيعتي از نوع انسان وساكن فرمود أو را در بهشت خود ووسعت داد در آنجا رزق أو را ومقدّم داشت بسوى وى در آنچه نهى كرد أو را از آن يعنى أكل از شجره ، واعلام كرد أو را كه در اقدام نمودن بر آن فعل متعرّض شدنست بمعصيت أو ودر خطر افكندن وضايع ساختن است منزلت ومرتبت أو ، پس اقدام كرد جناب آدم بر آنچه كه نهى فرموده بود خدا از آن ، وموافقت كرد اين موافقت نمودنى با علم سابق حضرت بارى پس فرود آورد أو را بزمين بعد از توبه وانابت تا اين كه آباد نمايد زمين خود را با نسل أو ، وتا اين كه اقامهء حجت نمايد با أو به بندگان خود ، وخالى نگذاشت بندگان خود را بعد از قبض فرمودن روح آدم عليه السّلام از چيزى كه مؤكَّد شود حجت پروردگارى أو را ووصل كند ميان ايشان وميان معرفت أو بلكه تجديد عهد فرمود با ايشان بحجتها ودليلها بر زبان برگزيدگان از پيغمبران خود ومتحملان امانتهاى پيغامهاى خود در قرني بعد از قرني . تا اين كه تمام شد بپيغمبر ما كه محمّد بن عبد اللَّه صلوات اللَّه عليه وآله است حجّة بالغهء أو ، وبنهايت رسيد عذر أو در عذاب عاصيان وترساندن أو از آتش سوزان ومقدّر فرمود روزيها را پس بسيار گردانيد آنرا بر بعضي وكم گردانيد آنرا بر بعض آخر ، وقسمت كرد آنها را بر تنگى ووسعت ، پس عدالت كرد در آن قسمت تا اين كه امتحان نمايد هر كه را بخواهد با آسانى روزى ودشوارى آن وتا اين كه اختيار نمايد با اين شكر وصبر را از توانگر ودرويش آن