ابن ميثم البحراني ( مترجم : صاحبي )

75

شرح مئة كلمة لأمير المؤمنين ( ع ) ( فارسي )

اگر صفات نيك اخلاقى را كه آماده براى كمال بيشتر است نداشته باشند و اگر اعتقاداتشان تقليدى باشد حكمشان حكم مقلَّدان در قسم اوّل مىباشد و شايد مقلَّدان در قسم اول به سبب اخلاق نيكشان شرافت بيشترى داشته باشند . قسم هشتم : نفوسى است كه به اعتقادات نا درست خالى از اخلاق ، متصفّ باشد كه اگر اين اعتقادات در آنان رسوخ يافته باشد كيفر به وسيله آنها دوام خواهد داشت و علَّتش نيز سابقا بيان شده و اگر عقايد رسوخ نيافته باشد تا عقايد باقى است كيفر نيز باقى است و با زوال اعتقاد كيفر نيز زايل مىشود . ممكن است اين نفوس پس از زوال اعتقادات به نفوس ابلهان ملحق شوند ، چون كمالات نفس را نشناخته و بدان اشتياق نداشته‌اند . قسم نهم : نفوسى است كه به كلَّى خالى از اعتقاد و اخلاق مىباشد و همچون نفوس هيولائى اطفال است . در مورد اين نفوس براى حكيمان اعتقاد روشنى نيست . جز اين كه بر اساس اصول حكما سزاوارتر آن است كه اينها را به نفوس ساده مثل نفوس ابلهان ملحق كنند و حكمشان نيز حكم همان نفوسى باشد . و خدا داناتر است .