48 - الراحة مع اليأس امير مؤمنان ( ع ) فرمود : راحت با نوميدى است . شارح گويد : راحت استراحت است و همچنين است روح با فتح ( واو ) ، و يأس نوميدى و ترك طمع است . يعنى : هر كه استراحت خواهد پس بايد از آنچه در دست مردم است نا اميد شود و بر خدا توكَّل كند كه خدا او را بس است . 49 - الحرمان مع الحرص . امير مؤمنان ( ع ) فرمود : نوميدى با حرص است . شارح گويد : حرمان مصدر از حرمه الشى يحرمه حرمة به كسر ( را ) در هر دو مىباشد مانند : سرقة يسرقه سرقة و حرمة و حريمة و حرمانا و احرمه نيز وقتى ( گفته شود ) كه او را منع نمايد ، و حرص ميل شديد است . يعنى : هر كه در به دست آوردن مقصود خويش سخت مايل باشد غالبا محروم و بى بهره مىماند چنان كه گفته مىشود : دنيا از كسى كه آن را مىطلبد امتناع مىكند و هر كه دنيا را ترك نمايد دنيا او را دنبال مىكند . 50 - من كثر مزاحه لم يخل من حقد عليه او استخفاف به . امير مؤمنان ( ع ) فرمود : هر كه مزاح و شوخيش بسيار شود از كينه بر او يا سبك شمردنش خالى نباشد . شارح گويد : مزاح و مزاحه به ضمّ ( ميم ) در هر دو اسم مزح است و آن مصدر مزح يمزح از باب قطع است ، و امّا مزاح به كسر ( ميم ) مصدر مازحه ممازحة و مزاحا مىباشد ، و حقد كينه است . معناى كلمه اين است كه - هر كس عادتش شوخى كردن باشد از آزار دادن كسى كه با او مزاح مىكند و دلشكستگى او باكى ندارد و نيز به راست بودن يا دروغ بودن سخنش اهميت نمىدهد بنا بر اين خالى از آن نيست كه بر او كينه گرفته شود تا در هر فرصتى كه به دست آورد از او انتقام گيرد و نيز در ميان مردم سبك مىشود و هر كسى او را به مسخره و ريشخند مىگيرد ، اين كه امام ( ع ) مزاح را مقيّد به كثرت فرمود براى اين است كه هر كس كم مزاح كند مزاح او غالبا حق و راست است و از كينه و استخفاف خالى است بلكه ( چنين مزاحى ) مباح است چنان كه از پيامبر ( ص ) نقل شده كه به پيرزنى فرمود : پيرزن در بهشت وارد نشود يعنى از آن جهت كه پير است بلكه جوان مىشود آن گاه وارد بهشت شود . 51 - عبد الشهوة اذّل من عبد الرّق . امير مؤمنان ( ع ) فرمود : بنده شهوت خوارتر از بنده