ابن ميثم البحراني ( مترجم : صاحبي )

342

شرح مئة كلمة لأمير المؤمنين ( ع ) ( فارسي )

معناى سخن امام ( ع ) اين است كه : اى كسانى كه گناه كرده‌ايد و مرتكب بديها شده‌ايد بر شما باد كه توبه را شفيع خود سازيد ( 1 ) و از آمرزشخواهى و رجوع به خدا كمك بجوئيد چون شفاعت توبه به پذيرش نزديكتر است بلكه عين قبول مىباشد . پيامبر ( ص ) فرمود : كسى كه از گناهان خويش توبه كند مانند كسى است كه گناه ندارد ، و شخص توبه كننده در پيشگاه خدا و پيامبرش محبوبتر است خداوند متعال فرمود : خداوند توبه كنندگان و پاكيزگان را دوست مىدارد . آيا نمىبينى كه شفاعت توبه به كافر نفع دارد ( 2 ) و شفاعت ديگر شافعان چنان نمىباشد . به ابو حفص گفته شد : چرا توبه كننده دنيا را دشمن مىدارد جواب داد چون دنيا خانه اى است كه در آن گناهان را مرتكب شده است ، پس به دو گفته شد بنا بر اين دنيا خانه اى است كه شخص توبه كننده را به وسيله توبه گرامى داشته است پاسخ داد : شخص تائب به گناهان يقين دارد و از پذيرش توبه اش در خطر است ، گويا ابو حفص با اين سخن اشاره دارد به اين كه از شرايط توبه است كه توبه كننده مستحق محبّت خدا شود و ميان گنهكار و محلَّى كه در اوصافش نشانهء محبّت خداى متعال نسبت به او باشد فاصله زيادى است در اين صورت بر بنده گنهكار بعد از اظهار كردن توبه لازم است كه همواره شكسته خاطر باشد و زارى كردن به درگاه خدا و آمرزشخواهى را از دست ندهد چنان كه گفته‌اند : احساس ترس ( از گناه ) تا دم مرگ است ( 3 ) . 30 - لا لباس اجمل من السّلامة . امير مؤمنان عليه السلام فرمود : هيچ پوششى نيكوتر از سلامتى نيست . شارح گويد : لباس به كسر و لبوس به فتح ( لام ) چيزى است كه مىپوشند ، و همچنين است ملبس كه بر وزن مذهب است ، و لبس نيز مانند دبس كعبه و كجاوه است يعنى لباسى كه بر روى آن دو ، مىباشد ، از لبس الثوب يلبسه به فتح لبسا به ضمّ و مقصود در اين جا صفت است از باب مجاز ، و جمال زيبايى است .

--> ( 1 ) در حاشيه آمده است : « يعنى توبه در ميان شفيعان بيشتر به حاجت خود دست مىيابد و به مقصود خويش مىرسد و در رهايى كسى كه شفاعت او را كرده موفّقتر است و همچنين است باقى شفيعان زيرا گاهى رهايى را كه خواسته‌اند به دست مىآيد و گاهى به دست نمىآيد ، از شارح » . ( 2 ) سورهء بقره ( 2 ) آخر آيه 222 . ( 3 ) قسمتهاى مهمّ شرح اين كلمه از رسالهء قشيريّه گرفته شده است به اين رساله « چاپ مصر سال 1367 ، باب توبه صفحه 48 - 45 ، بنگريد » .