خود ، تضرّعات و زاريهايش پذيرفته شود . و همچنين نفوس مردم به صاحب اين صدقه ( فقيرى كه در كمال احتياج صدقه مىدهد ) بسيار جذب مىشود . و ميل طبيعى افراد بويژه اگر به آن كار شناخته و مشهور گردد ، به دو متمايل مىشود و بيشتر اوقات صدقه دادن او موجب فراوانى روزى او مىشود و علَّت دادن جايزه و بخشش بدون بر مىگردد . و پيش از اين دانستى كه هر كه با خدا معامله كند زيان نمىبرد . در مورد دوّم : محقّقا خداوند اين صدقه با توجه به فرض نيازمنديش به آن ، هر گاه آن را ببخشد خود دليل آن است كه به اين نكته شناخت دارد كه هيچ تجارتى سودمندتر از معاملهء با خداوند نمىباشد و لازمهء آن ، معرفت وى به خداوند است و با اين حال چون نيروى شهوانى را مغلوب و آن را از بخل ورزيدن در بخشش ما يحتاج خود ، منع كرده است و در برابر نيروى شهوانى مقاومت نشان داده و ميل نفس را به خواسته هايش درهم شكسته نفس چنين شخصى آمادگى پذيرش انوار فراوان و نعمتهاى بسيار مىشود كه نمىتواند سپاسگزارى كند . خداوند در قرآن به اين مطلب اشاره فرموده است : هرگز به نيكى نمىرسيد تا از آنچه دوست مىداريد انفاق كنيد ( 1 ) و اگر خدا را وام نيكو دهيد آن را بيفزايد و شما را بيامرزد و خدا سپاسگزار و بردبار است ( 2 ) گفتار خداوند ، آنچه در راه خدا بدهيد به شما بطور كامل پرداخت شود و ستم نمىشويد ( 3 ) و مانند اين اشارات در قرآن و سنّت بسيار است و با اين حال در صدقه دادن انسى كه موجب دوستى ميان مردم است به دست مىآيد . اين محبّت خواست مردم مىباشد . و عنايت الهى را در به دست آوردن خوشبختى دنيا و آخرت و كامل شدن رستگارى را به خود متوجّه مىسازد . و توفيق دهنده خداست . كلمه سى و ششم گفتار آن حضرت عليه السلام من جرى في عنان امله عثر باجله : هر كه در عنان

--> ( 1 ) آل عمران ( 3 ) اوّل آيه 92 . ( 2 ) تغابن ( 64 ) 17 . ( 3 ) انفال ( 82 ) آخر آيه 60 .