خيالى سبب عرضى است و آماده كننده و علَّت زيان چيز ديگرى مىباشد . مثال براى سبب بودن بهرهء ظاهرى براى زيان ظاهرى آن است كه به وسيله حسّ مشاهده شده كه مردى با هفده دينار به هندوستان سفر كرده و پيوسته آمد و رفت مىكند و در مدت كمى آن بهره ها به هفده هزار دينار مىرسد آن گاه تصميم به ماندن در وطن مىگيرد و نفس امّاره اش كه او را به بدى بسيار امر مىكند با او به نزاع مىپردازد كه بيرون رود و حرص هم در فزون خواهى بر او چيره مىشود پس بيرون مىشود و ديرى نمىگذرد كه دريا بر كشتى به هيجان و تلاطم مىآيد و غرق مىشود و برهنه از آب بيرون مىآيد و دسترسى بر آنچه به دست آورده ندارد پس آن بهره ها حرص او را بر خواستن و كوشيدن و زياد كردن مال به هيجان آورده و سبب معدّ براى حاصل شدن حركاتى مىشود كه با آنها اين زيان روى مىدهد ، و مانندهاى آن بسيار است . مثال سبب شدن سود ظاهرى براى زيان اخروى اين است كه هر كه سرگرم به دست آوردن سود تجارتهاى مالى باشد و بدن خود را لاغر و عمر خودش را در سفرها و معامله ها فانى كند و نفسش مشتاق شود و در رشتهء خواهشها وارد گردد و صفحهء سينه اش را با ملكه هاى پست چركين و آلوده سازد پس به ضد بهرهء مجازى كه با آن بهره حقيقى جمع نمىشود دست پيدا كند پس آن بهره هاى خيالى براى نفس صاحب اين تجارت علَّتهاى معدّه مىشوند تا به اضداد بهرهء مجازى متصفّ شود و عواملى گردد كه به زيان كشانده شود . و چون كشاندن آن علل معدّه به زيان در برابر كشاندنش به بهره هاى خيالى و حقيقى كمتر است يا به سلامت ماندن از زيان كلَّى كه انسان را در پستترين جاهاى دوزخ مىافكند وجود كمترى دارد ناگزير امام ( ع ) اين كلمه را نيز با ربّ آغاز فرموده است . پس بر خردمند لازم است كه سودهايى را كه به زيان مىكشاند از غير آن بشناسد تا با دورى كردن از آن از افتادن در درّه هاى خوارى و وارد شدن در جهنم سالم بماند سلامتى كه بهره فراوان در پى و شادمانى هميشگى را به همراه دارد ، چون آن بهره وجود دارد اگر چه اندك است ، و بر خداست كه به راه راست و به سودمندترين و پاكترين و پر بركتترين تجارتها هدايت فرمايد ، و او ما را بس است و نيكو وكيلى است . كلمهء بيست و ششم گفتار آن حضرت ( ع ) : في كلّ اكل غصّة ، و مع كلّ جرعة شرقة .