بكوشد ، واجب است كه در به دست آوردن فضايلى كه عفو مستلزم آنهاست سعى نمايد به اين كه بطور مستمّر بر عفو مداومت كند تا آن فضايلى كه از نفس لازم مىآيد ظاهر شود ، پس اگر شخص عفو كننده عفوش را جايگزين شكر خداى تعالى كند كه او را بر دشمنش توانايى داده اين بهترين عوض مىباشد ، و اگر ميان آن دو ( عفو و شكر ) جمع كند راه خيرات را بيشتر جمع كرده است و مقصود امام ( ع ) از گفتارش « عفو از دشمن را شكرى قرار بده براى توان يافتن بر دشمن » يعنى عوض شكر قرار بده چون حقيقت عفو ، خود شكر نيست ، و خدا سر پرست توفيق است . كلمهء سى ام گفتار آن حضرت ( ع ) : البخيل مستعجل الفقر يعيش في الدنيا عيش الفقرا و يحاسب في الآخرة حساب الأغنياء . شخص حسود به فقر نزديك است ، در دنيا همچون درويشان زندگى مىكند و در آخرت مانند ثروتمندان محاسبه مىشود . شارح گويد : حقيقت بخل و اقسام بخيلها را شناختى و امام ( ع ) در اين جا براى بخيل سه حكم ياد كرده است : 1 - حسود به فقر نزديك است و دليلش اين است كه استعجال خواستن چيزى است كه وقوعش حتمى است و اين خواستن يا ذاتا ارادى است ، يا خواستنى است به جاى امر ديگر كه به سبب اخلاق پست عارض شده است ، و چون بخيل ناگزير فقير مىشود به اين سبب كه مالش به يكى از دو شريكش منتقل مىگردد همانطور كه امام ( ع ) فرمود : براى مال هر مردى دو شريك است ، ميراث بر ، و رويدادها نهايت آن فقر اين است كه از مال بهره نمىبرد و آن را در راههايى كه بايد خرج كند به مصرف نمىرساند ، و اين نتيجه در بارهء شخص بخيل در مدّت وجود بخل بر حسب اقتضاى اخلاق پستش موجود مىباشد ناگزير بخيل به فقر نزديك است . 2 - شخص بخيل در دنيا مانند درويشان زندگى مىكند ، اين حكم نيز آشكار است ، چون نتيجهء صفت پست بخل سختگيرى بر خانواده در خرج و جمع كردن و نگهدارى مال است و لازمهء آن بخشش اندك است كه مستلزم پستى زندگى و سوء تغذيه مىشود كه در واقع اين حالت از خصوصيّات زندگى درويشان مىباشد پس روشن است كه