ابن ميثم البحراني ( مترجم : صاحبي )
161
شرح مئة كلمة لأمير المؤمنين ( ع ) ( فارسي )
منظور از اين كلمه هم همين است به اين دليل مىباشد كه شخص پرهيزكار از همهء لذّتهاى نيكوى حسّى مىگذرد و از آن روى مىگرداند و اگر چيزى از آنها را به دست آورد به اين سبب كه لذّت بخش است نمىگيرد بلكه به اين خاطر كه زندگى مادى بدان وابسته است تا آنجا كه اگر زندگيش به چيزى كه لذّت بخش نيست وابسته باشد آن كه لذت بخش نيست با آن كه لذّت بخش است نسبت به او يكسان مىباشد . پس شخص بخشنده اگر چه مال مىبخشد امّا مال جزيى از جزئيّات اين لذّتهاست ، و گاهى بخشش او موجب به دست آوردن لذّتى است كه فنا پذير است و چه قدر فاصله است ميان آن دو لذّت و جدايى است ميان آن دو بخشش . شعر : هر گاه به آب دهانش تشنه مىشوم شراب را جانشين و عوض آن قرار مىدهم و كجا شراب با آب دهنش قابل قياس است لكن دل بيمار را با آن توجيه مىكنم ( 1 ) . بر اين روشن شد كه تقوا عزيزترين و بزرگترين بخشش است و از نظر مقام و درجه بزرگترين و بهترين صفات و از نظر مكان بلندترين آنهاست - و صاحب تقوا كسى است كه مشكلات راه هدايت را مىگشايد هر گاه درهاى راههاى پستى را بر خويشتن ببندد . بار خدايا رشتهء دلهاى ما را در پاسخ دادن به دعوتت در اختيار بگير تا به غير تو توجّه نكنيم و بر دراندن پرده هاى در حرامهايت جرأت پيدا نكنيم ، و در نتيجه گامها پس از استوارى در راه بلغزد و در اثر بازماندن از راهت بدى را بچشيم . پروردگارا دلهاى ما را پس از آن كه هدايتمان كردى منحرف مگردان و از نزد خودت به ما رحمتى بخشاى محقّقا تو بسيار بخشنده اى ( 2 ) .
--> ( 1 ) اذا ما ظمئت الى ريقه جعلت المدامة منه بديلا و اين المدامة من ريقه و لكن اعلَّل قلبا عليلا ( 2 ) بايد توجه داشت كه شارح دو آيه را بى آن كه با نقطه از يكديگر جدا كند آورده است و به نظر مىرسد كه يك آيهء متصل است ولى دو آيه است قسمت اوّل از آيهء 94 سورهء نحل با اندك تغييرى گرفته شده است و آيه چنين است : * ( وَلا تَتَّخِذُوا أَيْمانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها وَتَذُوقُوا السُّوءَ بِما صَدَدْتُمْ عَنْ سَبِيلِ الله وَلَكُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ ) * . و قسمت دوّم كه با ربنا شروع مىشود آيه ( 8 ) سورهء آل عمران مىباشد . م .