كلمهء چهارم گفتار آن حضرت ( ع ) : النّاس بزمانهم اشبه منهم بابائهم . همهء مردم به اهل زمانشان بيشتر شباهت دارند تا به پدرانشان . شارح گويد : تقدير خبر چنين است : النّاس باهل زمانهم ( مردم به اهل زمانشان ) و مضاف ( اهل ) به خاطر معلوم بودنش افتاده است چنان كه در فرمودهء خداوند تعالى ست : * ( وَسْئَلِ الْقَرْيَةَ ) * « كه تقدير آن و اسأل اهل القريه مىباشد و اهل كه مضاف است به خاطر روشن بودنش حذف شده است » توضيح مترجم . زيرا مردم را با اصل زمان شباهتى نيست ، پس مقصود از شبيه بودن مردم به زمان شبيه بودن در صورتهاى جزيى و شخصى نمىباشد چنان كه گفته مىشود : صورت فلانى شبيه صورت فلان مىباشد چون مردم در صورت به پدرانشان شبيه ترند ، بلكه مقصود اين است كه آنان در كارها ، عادتها ، اخلاق ، و حالاتى كه بر آنها عارض و چيره است به مردم زمانشان شبيه تر مىباشند . آن گاه امام ( ع ) به گفتارش « اشبه » هشدار مىدهد كه شباهت به پدران را بطور كلى نفى نكرده است چون مردم اگر چه به پدرانشان شباهت دارند امّا به اهل زمانشان شبيه تر مىباشند . امّا سببى كه در آن شباهت مردم به اهل زمان غالب است اين است كه بايد بدانى بى خبرى و نادانى بسيط بر مردم چيره مىباشد و نفوس مردم ذاتا بدن را دوست مىدارند و بيشتر اوقات فرمانبردار نيروها و پيرو هوايند و مواظبت بر به دست آوردن كمالات خيالى دارند و چنان كه دانستى براى اين نيروهاى جسمانى بهره اى از درك كردن امور كلى نمىباشد بلكه جز امور جزيى حاضر و محسوس يا وابسته به محسوس را ادراك نمىكند و بيشتر چنين است كه وجود فرزندان و بيشتر زندگى و تصرفاتشان در زمانى غير از زمان پدرانشان مىباشد ناگزير نفوس فرزندان بيشتر تأثير مىپذيرد و در اخلاق ، عادتها ، شكل لباسها ، حالتهاشان ، به اهل زمانشان مايلترند تا عادتها و حالتهاى پدرانشان چون حال موجود را مشاهده مىكنند و با اهل زمانشان همدم ، پيوسته و همنشين هستند و از حال پدرانشان بى خبرند چون با آنان كمتر همراهى و همنشينى مىكنند . زيرا آنان در مىگذرند و كمتر در زمان وجود فرزندان موجود هستند تا آنجا كه آدمى اگر با پدر درستكارى زندگى كند و به