و ارشاد جاهل لازم است ، والله العالم . ( مسأله 16 ) : عمل كردن به قول مشهور جايز نيست مگر در زمانى كه موافق با احتياط ( 1 ) باشد و يا آنكه فتواى مجتهد حى بدست نيايد ، و احتياط هم ممكن نباشد ، كه در اين صورت عمل به مشهور جايز است ( 2 ) . ( مسأله 17 ) : تقليد در مسائل ضروريه لازم نيست و اگر كسى قدرت تحصيل اجماع داشته باشد ( 3 ) - بطورى كه علما تحصيل مى كنند - در اين مسأله نيز تقليد بر او لازم نيست ، و در غير ضروريه كه بر او مجهول است و يا مسأله اختلاف است و احتياط ( 4 ) هم ممكن نيست ، تقليد لازم است مطلقا . ( مسأله 18 ) : در مسائل تقليدى ، اخذ اجمالى كفايت نمى كند بلكه اخذ تفصيلى در تحقق تقليد لازم است ( 5 ) . ( مسأله 19 ) : تقليد غير اعلم در صورت علم به موافقت او با اعلم

--> ( 1 ) شيخ انصارى - محقق خراسانى - محمد باقر شيرازى : بدون فرق بين استلزام تكرار و عدم استلزام آن ، همانطور كه گذشت . ميرزاى شيرازى - محقق نائينى : احتياط اگر مستلزم تكرار باشد خالى از اشكال نيست . ( 2 ) محمد كاظم طباطبائى : ليكن بعد از رجوع به حى ، اگر مطابق فتواى او نبود اعاده يا قضا كند . محمد باقر شيرازى : با ملاحظه تفصيلى كه در باب تقليد گذشت . ( 3 ) محمد كاظم طباطبائى : و همچنين اگر بطور ديگرى بتواند تحصيل علم كند . محمد باقر شيرازى : يا هر دليل ديگر . ( 4 ) ميرزاى شيرازى : حكم عمل به احتياط گذشت . ( 5 ) محمد كاظم طباطبائى : كفايت اخذ كتاب للعمل بعيد نيست .