جاهل اگر مقصر باشد روزه‌اش باطل است و قضا بر او واجب مىشود بدون كفاره و اگر غير مقصر است كفاره و قضا بر او لازم نيست ( 1 ) . مفطراتى كه انجام آنها حرام نيست ولى موجب قضا مى شوند عبارتند از : 1 - افطار كردن پيش از تفحص از صبح با قدرت بر انجام آن البته بنابر اينكه انجام مفطرات تا يقين به طلوع صبح جايز باشد و ليكن اگر بعدا معلوم شود كه صبح بوده است قضا بر او واجب است ولى كفاره لازم نيست . ( مسأله 1417 ) : اگر شخص تفحص از صبح نمايد و به باقى بودن شب مطمئن شود و يا قدرت بر تفحص از صبح نداشته باشد ( 2 ) و مفطرى انجام دهد و بعد معلوم شود كه صبح بوده ، بر او قضا و كفاره آن روزه لازم نيست و در اين فرض حكم به صحت روزه ماه رمضان و واجب معين اقرب است . 2 - اعتماد نمودن به قول كسى كه به بقاء شب خبر دهد و شخص به قول او مطمئن شود و يا مظنه داشته باشد و مفطرى انجام دهد و بعد معلوم شود كه صبح بوده ، ولى اگر علم پيدا كند و يا اينكه خودش تفحص كند قضا بر او لازم نيست ( 3 ) .

--> = او لازم نيست . محمد كاظم طباطبائى : اگر معلوم شود كه مفطر بوده و يا موجب اختلال نيت شود قضاى آن روز بى اشكال واجب است . ( 1 ) ميرزاى شيرازى : احوط در اين صورت كفاره است و بلكه خالى از قوت نيست . ( 2 ) محمد كاظم طباطبائى : احوط در صورت عدم قدرت قضا است بلكه خالى از قوت نيست و بلكه احوط در صورت اطمينان به باقى بودن شب در ماه رمضان نيز قضا كردن روزه است ولى در غير ماه رمضان و حتى روزه واجب معين اقوى عدم صحت است . ( 3 ) محمد كاظم طباطبائى - محمد باقر شيرازى : گذشت كه قضا احوط است .