( مسأله 1 ) : معنى تقليد اگر چه عمل است ( 1 ) ليكن ياد گرفتن فتواى مجتهد كه در وقت حاجت بتوان به آن عمل نمود ، كفايت مىكند . ( مسأله 2 ) : اقوى عدم جواز بقاء بر تقليد ميت است مطلقا ( 2 ) پس اگر ممكن شود ، تقليد اعلم مقدم است ( 3 ) و الا بايد تقليد غير اعلم نمود با

--> ( 1 ) محقق نائينى : معنى تقليد عمل است و تعلم مقدمه آن است و التزام اثرى ندارد . محقق حائرى : اقرب در معنى تقليد عبارت است از پيروى كردن از نظريات مجتهد با اعتماد بر فتاوى او . محمد كاظم طباطبائى - محقق عراقى : التزام و ياد گرفتن مسائل بلكه اخذ رساله به قصد عمل در تحقق تقليد كافى است . محمد باقر شيرازى : تقليد عبارت است از مطابقت عمل با قول مجتهد ، و ميزان در آن تطابق عمل در هر مسأله است مطلقا و تفصيل و توضيح آن در رساله آثار تازه پديد بيان گرديده است . ( 2 ) شيخ انصارى - محقق خراسانى - محقق نائينى : بقاء بر تقليد ميت مطلقا حرام است . ميرزاى شيرازى : عمل نمودن به احوط از قول مجتهدى كه در حال حيات از او تقليد مى نموده و قول حى اعلم ، مقتضى جزم است . محمد تقى شيرازى : عمل به احوط القولين طريق نجات است يا رجوع به غير نمايند . محمد كاظم طباطبائى : اقوى جواز بقاء بر تقليد ميت است اگر چه احوط رجوع به حى است . محقق عراقى : اقوى جواز بقاء بر تقليد ميت است اگر چه احوط عمل به احوط القولين از قول مجتهد ميت وحى مى باشد . محقق حائرى : مقلد اگر در زمان حيات مقلد به فتواى او عمل نكرده باشد ، تقليد او ابتدائى است و اگر به بعضى از مسائل مطابق فتواى آن مجتهد عمل نموده باشد با قصد عمل نمودن در بقيه مسائل ، در اين صورت اقوى جواز بقاء بر تقليد در تمام مسائل مى باشد . محمد باقر شيرازى : مسأله تقليد ميت داراى شقوق و اقسامى است كه تفصيلا در مقدمه بيان گرديده است . ( 3 ) شيخ انصارى - ميرزاى شيرازى - محقق خراسانى - محمد تقى شيرازى - محقق نائينى - محقق حائرى : تقليد اعلم واجب است خصوصا در صورت علم به اختلاف آراء اگر چه اجمالا . =