سؤال : چه مىفرماييد در حكم اعانه و اعوان ظلمه ؟ جواب : امّا اعانه ظلم كه في نفسه عين ظلم و قبحش از مستقلات عقل و محكمات كتاب و سنّت متواتره و اجماعى الحرمة است عموما به نحوى كه قابل تخصيص نيست عقلا نه كمّا ، و نه كيفا ، نه زمانا ، نه مكانا ، به هيچ وجهى من الوجوه بعموم نكره في سياق النفي « 1 » * ( وَلا تَعاوَنُوا عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوانِ ) * و قوله عليه السّلام في نهج البلاغة « لو اعطيت السّبع الأقاليم على أن اظلم نملة في قشر شعيرة ما فعلت » « 2 » . و امّا اعانت ظالم نه ظلم اگر چه قبحش از مستقلات عقل « 3 » آبى از تخصيص « 4 » نيست خصوصا در غير محرّمات كخياطة ثوب من المباحات خصوصا در واجبات و مستحبّات كالحج و الصّلاة ولى مع ذلك كلَّه حرام و معاصى كبيره و موعود عليه النار بالأدلَّة الثلاث ، بل الاربع « 5 » فمن الكتاب فحوى * ( وَلا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ ) * « 6 »

--> « 1 » نكره در سياق نفى : در ادبيات عربى براى نشان دادن عموم و كلى بودن يك حكم از شيوه‌ها و اداتى استفاده مىشود . يكى آنها ذكر لفظ نكره بعد از حكم منفى است كه از چنين جمله اى تمامى مصاديق آن نكره فهميده مىشود . « 2 » نهج البلاغة خطبه 224 . اگر هفت اقليم را به من بدهند كه به اندازه پوست جوى به مورچه اى ظلم نمايم اين كار را نخواهم كرد . « 3 » مستقلات عقل : در اصول فقه بحثى است با همين عنوان و مدار بحث در مواردى است كه عقل بدون كمك گرفتن از يك حكم شرعى ، خود مىتواند حكمى را استنباط كند و يقين داشته باشد اين حكم مورد قبول شرع نيز مىباشد . « 4 » آبى از تخصيص : غير قابل استثناء ، احكامى كه عقل در زمينه اى صادر مىكند استثناء بردار نيست . « 5 » ادله اربع قرآن ، سنّت ، اجماع و عقل مىباشد . « 6 » هود / 113 .