از تلف به خمر در صورت اضطرار يا انحصار ؟ جواب : از جمله خطا و اشتباه بعض متفقه است تجويز حفظ نفس بلكه تداوى مرض در صورت اضطرار يا انحصار حفظ و تداوى به خمر بعموم « لا ضرر و لا ضرار » « 1 » « و الضرورات تبيح المحظورات » « 2 » * ( فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَلا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْه ) * « 3 » و عموم « رفع عن أمّتي تسعة : فمنها ما اكرهوا عليه و ما اضطروا اليه » « 4 » * ( وَما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ) * « 5 » * ( يُرِيدُ الله بِكُمُ الْيُسْرَ وَلا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ) * « 6 » . إلى غير ذلك از عمومات مخصّصه حرمت محرّمات به غير صورت اضطرار و تعسر و اعسار چرا كه تمام اين عمومات مبيحه ، مخصّص و محكوم نصوص « ما جعل الله في الخمر شفاء » « 7 » و نواهى منع از تداوى و معالجه مرض و معالجه

--> « 1 » بحار 2 / 276 ح 27 . ترجمه : در اسلام ضرر و ضرار نيست . « لا ضرر » يكى از قواعد بسيار مهم فقهى است كه مستند آن حديث پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم در قضيه مزاحمتهاى سمرة بن جندب مىباشد . « 2 » ترجمه : در مواقع ضرورت منعها بر داشته مىشود . قاعده اضطرار نيز از قواعد مهم فقهى است كه براى اطلاع از مقدار دلالت قاعده بايد به كتابهاى قواعد فقهى مراجعه كرد . « 3 » بقره / 173 . « 4 » بحار 2 / 280 ح 47 . رفع عن امتى تسعه حديث معروفى است از پيامبر كه به « حديث رفع » مشهور است . در اين حديث پيامبر به برداشتن مؤاخذه و مجازات امت اسلام در 9 عمل بشارت داده است يكى از آنها ارتكاب عمل خلاف در صورت اجبار و ديگرى در صورت اضطرار است . « 5 » حج / 78 . « 6 » بقره / 185 . « 7 » وسائل 25 / 348 ب « 20 » .