( ( 4579 ) ) ما رَمَيتَ اِذ رَمَيتى فتنه اى * صد هزاران خرمن اندر جفنه اى ن 1267 11 - ك 420 7 جفنه : قصعه و قَدَح . و عرب جفنهء غرّا گويد ، قصعهء مملوّ از طعام ملمّع مدهّن را كه اطعام ضيف و غيره كنند . مثل قول حسّان : لنا الجفنات الغرّ يلمعن بالدجى و أسيافنا يقطرن من نجدة دما ( ( 4584 ) ) اى هزاران جبرئيل اندر بشر * اى مسيحان نهان در جوف خر ن 1267 16 - ك 420 9 در جوف خر : يعنى مركب تن . و چون خر عيسى گفته مىشود . و نيز عيسى - عليه السلام - در آسمان چهارم است . كلام از باب توجيه ، يا ايهام است ، كه جوف خور ، خوانده شود . ( ( 4585 ) ) اى هزاران كعبه پنهان در كنيس * اى غلط انداز عفريت و بليس ن 1267 17 - ك 420 11 كنيس : معبد يهود . ( ( 4588 ) ) نيست صورت چشم را نيكو بمال * تا ببينى شعشع نور جلال ن 1267 20 - ك 420 12 شعشع نور جلال : اين ابيات - همه - تمجيد انسانِ كامل است ، به حسب روحانيت . كه روحانيت او عقل كل است - نه عقل جزئى . و عقل كل ، داراى همهء فعليات اشياست . و انسان كامل ، مقام كثرت در وحدت و مفصّل در مجمل است از براى اشيا . و وجودات و فعليات اشيا مقام وحدت در كثرت و مجمل در مفصّلند براى او . * ( « كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُه ثُمَّ فُصِّلَتْ » 11 : 1 ( 1 ) . و اسم اعظم حق است - مشتمل بر همهء اسماء . و هيكل توحيد است ، داراى فعليات همهء اشيا . و نوع اخير است كلّ الانواع . و ظهور حق است ، كه حقّ بسيط است . و كل الوجودات و الانوار . كه اگر جامع وجود و فاقد وجودى و نورى به جهت وجوديّه و نوريّه باشد ، تركيب لازم آيد از وجدان و فقدان . پس بساطت ، دليل است بر دارايى كلّ . و علم حضورى به كلّ ، بر استجماع كل . و امّا فقدان شىء به جهت نقص آن تركيب نباشد . كه عدم العدم ، و سلب النقص ، ثبوت است . و ارسطاطاليس حكيم گويد : الاشياء كلَّها من العقل ، و العقل هو الاشياء ، و إذا كان العقل كانت الاشياء ، و إذا لم يكن الاشياء ، لم يكن العقل . فاذن صار العقل هو جميع الاشياء ، لانّ فيه جميع صفات الاشياء .

--> ( 1 ) قرآن كريم ، سورهء هود ، آيهء 1 . .