حاج ملا هادي السبزواري
517
شرح مثنوى
گداز : و در بعض نسخ « كراز » به كسر كاف عربى ، يا به ضم گاف فارسى ، چون گراز - به معنى خوك - رفتارى كه از روى ناز و تكبّر باشد - خاصه در ميدان جنگ . ( ( 4360 ) ) آن بود لطف خفى كو را صمد * نار بنمايد خود آن نورى بود ن 1256 17 - ك 416 35 نار بنمايد : زيرا كه تحت هر قهر لطفى است ، و تحت هر جلالى جمالى ، و هر بلايى ولايى ، و هر نقمتى نعمتى ، و هر زحمتى رحمتى و اين بود مضمونِ بلاغت مشحون و كم لله من لطف خفى - كه از علىّ عالى نقل شد . ( ( 4366 ) ) امن ديدى گشته در خوفى خفى * خوف بين هم در اميدى اى صفى ن 1257 1 - ك 416 38 در اميدى : چه ، بايد خوف و رجاء مؤمن مساوى باشد . منقول است كه « لَو وُزِنَ خَوفُ المُؤمِنِ وَرَجاؤُه لَاعتَدَلا » ( 1 ) . بلى اولياء الله * ( « لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ » 10 : 62 ( 2 ) . * ( « أُولئِكَ لَهُمُ اَلأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ » 6 : 82 ( 3 ) . ( ( 4368 ) ) اندر آيد تا شود او تاجدار * خود ز شبه عيسى آيد تاج دار ن 1257 3 - ك 416 39 تاجدار : به اضافهء تاج به دار . ( ( 4371 ) ) چند لشكر مىرود تا بر خورد * برگ او نى گردد و بر سر خورد ن 1257 6 - ك 416 40 برگ او نى : نيزه گردد . و برگ ، سامان و اسباب است . و مىشود به كسر نون بخوانيم . يعنى نيست گردد . و در بعضى نسخ « فى گردد » . يعنى غنيمت و خراج شود اسباب و سامان او براى خصمش . ( ( 4375 ) ) ابرهه با پيل بهر ذلّ بيت * آمده تا افكند حى را چو ميت ن 1257 10 - ك 417 2 ابرهه : سلطان يمن كه به قصد تخريب بيت الله آمد . ( ( 4381 ) ) او و كعبهء او شده مخسوفتر * از چيست اين از عنايات قدر ن 1257 16 - ك 417 5
--> ( 1 ) منبع يافت نشد . . ( 2 ) قرآن كريم ، سورهء يونس ، آيهء 62 . . ( 3 ) قرآن كريم ، سورهء انعام ، آيهء 82 . .