حاج ملا هادي السبزواري
499
شرح مثنوى
( ( 3987 ) ) تا بيامد خشت مىزد در تبوك * با ملك گفتند شاهى از ملوك ن 1238 4 - ك 411 7 خشت مىزد : از كنايات است . تبوك : اسم موضعى است از نواحى حجاز . چنان كه غزوهء تبوك گويند . و صيغهء مضارع است از باك العين يبوك بوكاً - به باء موحده - ثَوّر مائها بعود و نحوه ليخرج . و گويا وجه تسميه را جاى ديگر نوشتهايم . ( ( 3994 ) ) فلسفه گفتش بسىّ و او خموش * ناگهان وا كرد از سر روى پوش ن 1238 11 - ك 411 10 فلسفه : كلام حكمت . ( ( 3998 ) ) بر بزرگان شهد و بر طفلانست شير * او به هر كشتى بود مَنَّ الأَخير ن 1238 15 - ك 411 12 منّ الاخير : يعنى انعم فى الاخير . و من اسماء الله ، المنّان . اى المنعم المعطى . يا آن كه از مَنَّ الحَبلُ باشد . يعنى قَطَعَه . چه ، عشق ، قطع علايق كند از غير معشوق . و در بعض نسخ « ما لا اخير » يعنى در هر دورى بود الى ما لا نهاية له . ( ( 4001 ) ) زهره نى تا لب گشايند از ضمير * ز انكه رازى با خطر بود و خطير ن 1238 18 - ك 411 15 با خطر : با بيم . خطير : شامخ عظيم . ( ( 4003 ) ) عشق خود بىخشم در وقت خوشى * خوى دارد دمبه دم خيره كشى ن 1238 20 - ك 411 16 كشى : به ضم كاف . ( ( 4010 ) ) زين لسان الطير عام آموختند * طمطراق و سرورى اندوختند ن 1239 5 - ك 411 19 عام آموختند : يعنى عوام به صورت و حكايت زبان مرغان آموختند ، نه حقيقت را . ( ( 4012 ) ) كو سليمانى كه داند لحن طير * ديو گر چه ملك گيرد هست غير ن 1239 7 - ك 411 20 لحن طير : يعنى لحن طيور حرم قدس .