( ( 3073 ) ) در دل مؤمن بگنجيدم چو ضيف * بىز چون و بىچگونه بىز كيف ن 1192 15 - ك 397 27 در دل مؤمن : اشارت است به حديث قدسى مشهور كه « لا يَسَعُنى أرضى . . . » ( 1 ) الحديث . ( ( 3074 ) ) تا به دلَّالىّ آن دل فوق و تحت * يابد از من پادشاهيها و بخت ن 1192 16 - ك 397 28 تا به دلَّالى : يعنى فيض از من اولًا به دل انسان كامل مىرسد ، و از او به دگران . كه اوست هيكل توحيد ، و برزخ بين الذّات الواجب الاحد ، و الممكنات الكثير المتشتّته . و اوست رابط بين القديم و الحادث . و اوست آينهء حق . و اشيا آينهء او . ( ( 3077 ) ) هر دمى زين آينه پنجاه عرس * بشنو آيينه ولى شرحش مپرس ن 1192 19 - ك 397 29 پنجاه عرس : حاصل مىشود از تحقّق مراتب وجود در ده عالم ، كه نُه عالم علوى فلكى باشد و يكى عالم سفلى عنصرى . و مراتب وجود ، شش است . يكى كون جامع است - كه آينه باشد - و باقى پنج است : مرتبهء احديّت و مرتبهء واحديت - كه حضرت اسماء و صفات است - و مرتبهء جبروت - كه ارواح مجرّدهء مرسله - و مرتبهء ملكوت - كه ارواح مجرّدهء مضافه - و مرتبهء ملك كه عالم شهادت و اجسام طبيعيه‌اند . و اين پنج مرتبه از وجود را با تعيّنات اين ده عالم به مقتضاى النكاح السّارى فى جميع الذّرارى ، عرس و سور است . و كون جامع انسان كامل ، واسطه و آينه است . و قولش « هر دمى » ، به سبب آن است كه * ( « كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ » 55 : 29 ( 2 ) ، و هر آنى تجلَّى جديدى است و طلوعى و يومى . ( ( 3078 ) ) حاصل اين كز لبس خويشش پرده ساخت * كه نفوذ آن قمر را مىشناخت ن 1192 20 - ك 397 30 كز لبس خويشش : يعنى از گليم خود گليمِ . پرده ساخت : و مصراع دوم . كه نفوذ آن قمر را مىشناخت : و در بعض نسخ قافيهء اولى « بافت » است ، به باء موحده و مصراع دوم « كه نفوذ او قمر را مىشكافت » ، يعنى نفوذ نور .

--> ( 1 ) عوارف المعارف ، حاشيهء احياء العلوم ، ج 2 ، ص 250 . . ( 2 ) قرآن كريم ، سورهء رحمن ، آيهء 29 . .