حاج ملا هادي السبزواري

250

شرح مثنوى

( ( 22 ) ) واحدٌ كَالَالف كى بود آن ولى * بلكه صد قرن است آن عَبدُ العَلى ن 1044 4 - ك 352 12 صد قرن است : يعنى اهالى صد قرن است - بلكه بىنهايت است . و ليكن تعيين صد به جهت آن است كه همه مظاهر اسماء حقّند و « إنَّ لِلَّه تسعَةً وَتِسعينَ إسماً مَن اَحصاها دَخَلَ الجَنَّةَ » ( 1 ) . پس نود و نه اسم با اسم اعظم مخفى ، صد مىشود . پس مظاهر بىنهايت به اعتبار مظهريت صد اسم ، صد مظهرند و آن مظهر اعظم ، كلّ المظاهر است . ( ( 24 ) ) خاصه آن دريا كه درياها همه * چون شنيدند آن مثال و دمدمه ن 1044 6 - ك 352 13 آن مثال : يعنى شنيدند كه مثال اعلاى آن ولىّ كامل كالالوف است . ( ( 26 ) ) در قران اين جهان با آن جهان * اين جهان از شرم مىگردد نهان ن 1044 8 - ك 352 14 اين جهان با آن جهان : يعنى جهان جسمانى با جهان روحانى . پس عناصر و عنصريات قدر قليلىاند نسبت به سماوات و سماويات . و كلّ عالم جسمانى مقهورند در عالم نفس كل - يعنى مجرّدات متعلَّقه از نفوس كلَّيه و جزئيهء سماويه و نفوس كلَّيه و جزئيهء ارضيه . و عالم نفس كل در عالم عقول كلَّيه و مجرّدات مرسله مقهورند . و كلّ ، در كبرياى ازل * ( « هُوَ اَلْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِه » 6 : 18 ( 2 ) . و جميع وجود اين جهان و آن جهان نور اوست . * ( « الله نُورُ اَلسَّمواتِ وَاَلأَرْضِ » 24 : 35 ( 3 ) . ( ( 34 ) ) نحلها بر كوه و كندو و شجر * مىنهند از شهد انبار شكر ن 1044 16 - ك 352 18 نحلها : زنبورهاى عسل . كندو : ظرف بزرگ كه از گل سازند - مانند خم بزرگ - و غلَّه و غير آن در آن كنند ( ( 38 ) ) ذرّهء بالا و آن ديگر نگون * جنگ فعلىشان ببين اندر ركون ن 1044 20 - ك 352 20 ركون : ميل . ( ( 39 ) ) جنگ فعلى هست از جنگ نهان * زين تخالف آن تخالف را بدان ن 1044 21 - ك 352 21 جنگ نهان : جنگ اسماء و صفات لطفيه و قهريه است .

--> ( 1 ) - علم اليقين ، ج 1 ، ص 220 . . ( 2 ) قرآن كريم ، سورهء انعام ، آيهء 18 . . ( 3 ) قرآن كريم ، سورهء نور ، آيهء 35 . .