حاج ملا هادي السبزواري
199
شرح مثنوى
كو بيان كه گم شود : دفع طعن است . ( ( 4242 ) ) گفت اگر آسان نمايد اين به تو * اين چنين آسان يكى سوره بگو ن 593 3 - ك 205 27 يكى سوره بگو : اشارتست به كريمه « فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِه » . 2 : 23 ( 1 ) ( ( 4246 ) ) بطن چارم از نبى خود كس نديد * جز خداى بىنظير بىنديد ن 593 9 - ك 205 31 بطن چارم از نبى : يعنى از قرآن هر كلمه اين بطون را دارد مثل آن كه فرموده « ن وَاَلْقَلَمِ وَما يَسْطُرُونَ » 68 : 1 ( 2 ) پس مشمول ن است ن صورى و دوات كه شبيه به آن است و نفس كه نون اول نفس باشد و امكان ذاتى و استعدادى چه نون كه از حروف مقطعه مستديره است دون دارد يكى زبر كه اشارت به امكان ذاتى است و يكى بيّنه كه امكان استعداديست چنان كه واو وجوب كه در قلب نون است دو واو دارد يكى وجوب ذاتى و يكى وجوب غيرى و آن هم وجوب سابق و وجوب لا حق و قلم مشمول آن است قلم صورى چون قصب و خشب و ذهب و مصوّره نبات و حس مشترك در باطن و خيال و عقل بسيط انسانى در عقل تفصيلى و قلوب مستعدّين و حضرت سروش نگارندهء در نفوس كليّهء الَهيّهء نبويّه و ولويه و بالجمله انسان كامل قاف قلم اعلى و مشمول سطر است اين همه نقوشِ اين اقلام كه در خور اينها است قال تعالى « كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ اَلإِيمانَ » 58 : 22 ( 3 ) و مثل آن كه فرموده است : « ق وَاَلْقُرْءانِ اَلْمَجِيدِ » 50 : 1 ( 4 ) پس مشمول ق است ق صورى و قلم اعلى و قدرت و قلب كه اشارت باشد به قاف اول اينها و جبل قاف نيز مأوّل به اينهاست و مشمول قرآن و كتابست تدوينى و تكوينى انفسى و آفاقى و كتاب محو و اثبات و امّ الكتاب و كتاب مبين « بَلْ عَجِبُوا أَنْ جاءَهُمْ مُنْذِرٌ مِنْهُمْ » 50 : 2 ( 5 ) و مشمول منذر است انسان طبيعى و انسان ملكوتى و انسان جبروتى و انسان لاهوتى ثلاثه نزولى و ثلاثه صعودى « فَقالَ اَلْكافِرُونَ هذا شَيْءٌ عَجِيبٌ » 50 : 2 ( 6 ) و مشمول كفر است كفر الحاد و كفر تهوّد [ يهودىگرى ] و تنصّر [ نصرانى بودن ] و كفر نفاق و كفر جهالت و كفر فسوق به حسب ظواهر اينها و به حسب شريعت و به حسب بواطن اينها و به حسب طريقت و بر اين قياس كن از
--> ( 1 ) قرآن كريم سورهء بقره آيهء 23 . . ( 2 ) قرآن كريم سورهء قلم آيهء 1 . . ( 3 ) قرآن كريم سورهء مجادله آيهء 22 . . ( 4 ) قرآن كريم سورهء ق آيهء 1 . . ( 5 ) قرآن كريم سورهء ق آيهء 2 . . ( 6 ) قرآن كريم سورهء ق آيهء 2 . .