حاج ملا هادي السبزواري

175

شرح مثنوى

( ( 3802 ) ) اِبْلَعى يا اَرْضُ دَمْعى قَدْ كَفى * اِشْرَبى يا نَفْسُ وِرْداً قَدْ صَفا ن 571 6 - ك 198 12 ابلعى : فرو براى زمين اشك مرا كه كفايت كرد و گرنه طغيان كند . اشربى : بياشام اى نفس از آب خورى كه به تحقيق صاف شده و مراد ورد ودّ است كه در نسخه ودّ است . ( ( 3803 ) ) عُدتَ يا عيدى اِلَيْنا مَرْحَبا * نِعْمَ ما رَوَّحْتَ يا ريحَ الصَّبا ن 571 7 - ك 198 12 عُدتَ : عود كردى اى خجسته عبد من بسوى ما آفرين بر تو . نعم ما : نيكو ترويحى به روح من كردى اى باد صبا . ( ( 3806 ) ) گر چه دل چون سنگ خارا مىكند * جان من عزم بخارا مىكند ن 571 10 - ك 198 14 گر چه دل : گر چه مطلوب دل خود را در جور چون سنگ كند . ( ( 3810 ) ) هر كجا باشد شه ما را بساط * هست صحرا گر بود سمّ الْخِياط ن 571 16 - ك 198 18 سمّ الخياط : سوراخ سوزن . بىقرار : در بعض نسخ آشكار و غلط است . ( ( 3815 ) ) او ز تو آهن همىخايد ز خشم * او همىجويد ترا با بيست چشم ن 572 2 - ك 198 24 آهن همىخايد : سر كشد كه آهن خاى كنايه از اسب سركش است . ( ( 3822 ) ) خشم شاه عشق بر جانش نشست * بر عوانىّ و سيه روييش بست ن 572 9 - ك 198 28 بر عوانى : چون درد و سوز و بىصبرى . و سيه رويى : چون ملامت كه به منزلهء مير غضب زنگى است . ( ( 3824 ) ) هر كه بينى در زيانى مىرود * گر چه تنها با عوانى مىرود ن 572 11 - ك 198 29 گر چه تنها : يعنى هر كه در معصيتى قدم مىزند گر چه به ظاهر تنها قدم مىزند ولى در باطن با عوانى بلكه با عوانانى قدم مىزند كه ديو نفس و شيطان و تبعهء ايشانند .