حاج ملا هادي السبزواري

106

شرح مثنوى

( ( 2409 ) ) رفتنم سوى نماز و آن خلا * بهر تعليمست ره مر خلق را ن 502 1 - ك 175 25 بهر تعليمست ره : بهر تعليم ره است . و در بعض نسخ : سر تعليم است ، و خوب نيست . ( ( 2418 ) ) همچنان آن ماجراها باز رفت * زود زد آن مدعى تشنيع زفت ن 502 11 - ك 175 31 تشنيع : طعن . ( ( 2441 ) ) اين نشايد از تو كين ظلميست فاش * قهر كردى بىگناهى را بلاش ن 503 15 - ك 176 7 بلاش : مخفف بلا شيىءٍ . ( ( 2444 ) ) در فلان صحرا درختى هست زفت * شاخهايش انبه و بسيار و چفت ن 503 20 - ك 176 10 چفت : به چيم فارسى ، خميده و كج شده . ( ( 2446 ) ) خون شدست اندر بن آن خوش درخت * خواجه را كشتست اين منحوس بخت ن 503 22 - ك 176 11 اندر بن : به باء موحده . ( ( 2455 ) ) پس هم اينجا دست و پايت در گزند * بر ضمير تو گواهى مىدهند ن 504 10 - ك 176 18 بر ضمير تو : در اهل ايمان فرموده حق : « سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ اَلسُّجُودِ » 48 : 29 ( 1 ) و در گنه كاران فرموده : « يُعْرَفُ اَلْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ » 55 : 41 ( 2 ) . و در بيت اشارتست به كريمهء « اَلْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى أَفْواهِهِمْ وَتُكَلِّمُنا أَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ » 36 : 65 . ( 3 ) يعنى روز قيامت مهر خموشى مىزنيم بر دهانهاى مجرمين ، و تكلَّم خواهند كرد با ما دستها و پاهاى ايشان به عملهاى زشتى كه كسب كرده‌اند در دنيا . و بدان كه حفظ ظاهر واجب است ، و تكلم اعضا در محشر مُعْتَقَدٌ بِه است . ولى مصادم نيست شهادت ديگر را . مثل اينكه در حديث است كه « يُحْشَرُ مُخالِفُ الأمامِ وَرَأْسُه رَأْسُ

--> ( 1 ) قرآن كريم سورهء فتح آيهء 29 . . ( 2 ) قرآن كريم سورهء رحمن آيهء 41 . . ( 3 ) قرآن كريم سورهء يس آيهء 65 . .