حاج ملا هادي السبزواري
7
شرح مثنوى
با توجه به اين مشكل ، در نهايت پيشنهادى گرديد كه فقط متن كامل هر شعرى كه مورد تفسير و شرح قرار گرفته همراه با آدرس دقيق بيت مورد نظر در دو نسخهء مثنوى و شرح حكيم درج گردد ، تا هر كس علاقمند به مراجعه باشد به آسانى بتواند به آن دست يابد . گرچه اين شيوه براى اينجانب ، شيوه اى مطلوب نبود ولى از آنجا كه در شرايط حاضر راهى بهتر از اين تصور نمىگرديد ، آن را پذيرفته و دفتر اول را دوباره بازنويسى نمود . مزاياى چاپ حاضر : 1 - درج كامل ابياتى كه مورد شرح قرار گرفته اند ؛ 2 - تعيين دقيق هر بيت در دو نسخهء مثنوى : الف - مثنوى نيكلسون چاپ انتشارات اميركبير ب - مثنوى چاپ كلالهء خاور . 3 - استخراج آيات قرآنى ؛ 4 - استخراج روايات تا آنجا كه ممكن بوده است ؛ 5 - تصحيح و ويرايش شرح مثنوى ؛ چند نكته : 1 - هرگاه ميان دو نسخهء نامبرده اختلافى وجود داشته است ، نسخهء مثنوى نيكلسون چاپ اميركبير مقدم گرديده است . مگر در مواردى كه اغلاط فاحشى وجود داشته است . 2 - هرگاه نسخهء شرح مثنوى با اين دو نسخه اختلاف داشته است ، نسخهء شرح مقدم گرديده است . اين تقدّم از آن روست كه در بسيارى از موارد ، حكيم ، شرح خود را بر اساس كلمه اى قرار داده كه خود نقل نموده و اگر مىخواستيم مثلاً نسخهء نيكلسون را مقدم بداريم بايد بسيارى از شروح را حذف مىكرديم . 3 - مأخذ رواياتى از شرح ، كه در متن مثنوى مندرج بوده ، از كتاب احاديث مثنوى اثر مرحوم بديع الزمان فروزانفر نقل گرديده و به منظور جلوگيرى او دوباره كارى او مراجعهء مجدد به آن مأخذ خوددارى شده است . 4 - در تعيين آدرس اشعار ، فقط هدف اين بود كه پيدا كردن قبل و بعد اشعار براى علاقمندان آسان باشد و هرگز به نسخه بدلها و موارد تفاوت ميان اين دو نسخه و شرح ، اشاره نشده است . چرا كه اين كار علاوه بر اينكه قبلاً توسط برخى از محققين نظير نيكلسون صورت گرفته ، بسيار بر حجم كتاب مىافزود . 5 - در پايان بر خود لازم ميداند از كليهء مسئولان و دست اندركاران محترم سازمان چاپ و