سعيد الدين سعيد فرغاني
8
مشارق الدراري ( شرح تائية ابن فارض ) ( فارسي )
فنفسي كانت ، قبل ، لو امة متى أطعها عصت ، أو أعصى عنها مطيعتي ففي الصحو بعد المحو لم أك غيرها وذاتي بذاتي إذ تحلَّت تجلَّت ونشانهء اين عشق ومحبت ووصال ، بيدارى شب واشك چشم وزردى رنگ چهره است ، و آن كه ضعيف ولاغر نيست عاشق نيست . فكيف تنكر حبّا بعد ما شهدت به عليك عدول الدمع والسقم قصيده تائيه كبراى ابن فارض از بهترين كتابها وسروده هاى عشق حقيقى ومحبت الهى است . وى ابتدا ، نام « أنفاس الجنان ونفائس الجنان » را براى سروده خود انتخاب نمود اما رسول خدا صلَّى الله عليه و سلم در خواب به او فرمود : « آن را نظم السلوك نام گذار » . براى اين « نظم السلوك » شرحهاى متعددى چون : شرح قيصرى ، كاشانى ، سراج هندى ، بساطى ، ابن حجر عسقلانى ، و . . . نوشته شده است اما شرح سعيد الدين فرغانى موسوم به « مشارق الدراري » از جايگاه ويژه اى برخوردار است مخصوصا كه نويسنده آن شاگرد مبرّز صدر الدين محمد بن اسحاق قونوى است . در اين شرح درجات ومنازل سير وسلوك از اقسام بدايات ، أبواب ، معاملات بيان شده وكيفيت طىّ منزل توسط شخص سالك در اين مقامات تا رسيدن به مقام وحدت ومراتب قرب وحبّ ، وأبواب اخلاق تا فناء في الله وفناء از فناء توضيح داده شده است . حضرت استاد سيد جلال الدين آشتيانى در مقدمه اى مفصل وبسيار سودمند و با پاورقىهاى متعدد كمك فراوانى به فهم مطالب عميق عرفانى نموده است ، حضرت استاد اين كتاب را بهترين اثر خود مىداند كه توسط ايشان منتشر و در دسترس اهل معرفت قرار مىگيرد . حضرت استاد آشتيانى چاپ آثار خود را به مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى حوزهء علميهء قم واگذار نموده است . برخى از اين كتابها براى اولين بار به زيور طبع آراسته گشته است وبرخى براى تجديد چاپ . اين مركز با دقت ، مجموعه آثار استاد را بازنگرى وبرخى از آنها را با نسخه هاى خطى نيز مقابله كرده و پس از ويرايش وتنظيم فهرستهاى متعدد ، با حفظ امانت در اين مجموعه هاى ارزشمند ، نهايت تلاش خود را به كار گرفته تا متن مصحّح و بى غلطى را عرضه دارد و چون نسخهء خطى يا اصلى بعضى از اين متون در اختيار نبود در آنها به تصحيح قياسى اكتفا شد و اگر خطايى مشاهده شود معلول همين جهت بوده است . در اينجا لازم است كه از همكارى عزيزانى كه در اين مرحله همكارى نموده اند خصوصا جناب حجة الإسلام والمسلمين آقاى احمد عابدى كه علاوه بر كنترل آثار ياد شده ، به ويرايش اغلب اين كتابها پرداخته ، صميمانه سپاسگزارى كنيم . در پايان سلامتى وطول عمر حضرت استاد آشتيانى وهمهء عزيزان را جهت خدمت بيشتر به فرهنگ اسلام ومكتب اهل بيت عليهم السّلام از خداى بزرگ درخواست مىكنيم . مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى حوزهء علميهء قم خرداد 1379