سعيد الدين سعيد فرغاني

105

مشارق الدراري ( شرح تائية ابن فارض ) ( فارسي )

نوشته را بعينه بر سبيل تبرّك وتيمّن در ديباجهء فارسى خود درج كرده است وثانيا ، از براى تعميم وتتميم فايده ، آن را به عبارت عربى نقل كرده وفوايد ديگر بر آن مزيد ساخته جزى الله عن الطالبين خير الجزاء « [ 1 ] . نام فرغانى به تصريح استادش صدر الدين - رضي الله عنه - سعيد الدين سعيد فرغانى است وبرخى از جمله جامى ، اسم او را سعد الدين نوشته اند . ابن فارض در اين قصيده ، احاطه وتبحر كم بديل خود را در علم سلوك ثابت نموده و در شأن او همين بس كه صدر الدين قونوى قصيدهء او را تدريس نموده ومعضلات آن را شرح فرموده و يكى از أكابر فن عرفان و از تلاميذ درجهء اول قونوى ، تحقيقات استاد را شنيده وكتاب را شرح نمود . اين شرح فارسى مورد توجه خاتم المحققين صدر الدين قونوى واقع شده ، فرغانى را امر نموده كه قصيده را به عربى نيز شرح نمايد كه همهء افاضل ديار اسلام از آن استفاده نمايند [ 2 ] . خاتمة نگارنده در نظر دارم منتهى المدارك ومنتهى لبّ كلّ عارف وسالك ، شرح عربى محقق شارح بر تائيه ابن فارض را نيز چاپ و در دسترس اهل تحقيق قرار دهم .

--> [ 1 ] نفحات ، ص 507 ، 508 ، ترجمه سعيد فرغانى . [ 2 ] اين كه صدر الدين قصيده را به فارسى تدريس فرموده ، دليل است بر كثرت دانشمندان ايرانى در حوزه درس آن استاد بزرگ ووجود مدرسان واساتيد فارسى زبان در حوزه هاى علمى دمشق وقونيه و مصر وبغداد و ديگر بلاد اسلامى . ملت ما در دوران گذشته تن پرور وراحت طلب وتجمل پرست نبود ، لذا در دوران اسلامى اكثر مدرسان ومؤلفان در علوم عقلى ونقلى از فقه واصول و تفسير وحديث و كلام وأدبيات عربى وفلسفه الهى وعرفان وعلوم رياضى وطب ايرانى بودند ، ولى با كمال تأسف با آن كه ساليان متمادى است ما با دنياى غرب وعالم وعلم وصنعت رابطه داريم ، مقام خاص خود را به دست نياورده ايم . مرتب دانشكده و دانشگاه ايجاد مىكنيم و بر مدعيان تو خالى مىافزاييم وذوق وعشق به كار و تحقيق وشوق به تعليم وتعلم مرتب رو به كاهش مىرود ، انحطاط اخلاقى در اجتماع ما ريشه دوانده و روز به روز دامنه آن وسيع مىشود و مانند آكله وخوره اجتماع را تهديد مىكند .