المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( مترجم وشارح : مصطفوي )
431
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )
براى خودش درهاى گرفتارى و ابتلائات را . و آدم ادعاكننده : از او دليل و شاهد براى ادعايش مطالبه مىشود ، و او در اين مورد دست خالى و مفلس است : پس مفتضح خواهد شد . و شخص صادق را كه ادعائى نمايد ، باز خواست از آن نمىشود . أمير المؤمنين ( ع ) فرمود : آدم صادق را كسى نمىبيند ، مگر آنكه هيبت او قلب طرف را مىگيرد . [ ( شرح ) ] دعوى كردن يا در موضوع مقامات الهيه است كه از جانب پروردگار متعال افاضه و معين مىشود ، و يا در معارف و حقائق است كه شهودا حاصل گردد ، و يا در مراتب و مراحل سير و سلول است ، و يا در قسمت عبادات و طاعات و زهد و تقوى است . و به هر صورت ، حقيقت در هر مرحله اى باشد ، بجز از انبياء و جانشينان معين آنان و از صديقين كه در قول و عمل و ظاهر و باطن به راستى و صدق متصف هستند ، از ديگران مسموع نيست . و دعوى آنان روى مأموريت و وظيفهء شخصى است ، و در هر مواردى كه وظيفه اقتضا نكند ، هرگز اظهار مقام و دعوى مرتبه اى نكنند . و به طور كلى : دعوى كردن از خود بينى و خودستايى و خود نمايى برخيزد ، و اين معنى بر خلاف اصل توحيد و مقام عبوديت است ، و تا سالك خود را مىبيند از مقام عبوديت محروم است ، و كسى كه به حقيقت عبوديت نرسيده است بهره اى از حقيقت توحيد ندارد . اينست كه ابليس با خود بينى و خودستايى از مقام قرب توحيد محروم و رانده شده ، و از اعدا و مخالفين محسوب گرديد . پس هر مدعى به هر صورتى باشد ( غير از آنان كه مأموريت دارند ) بر خلاق حقيقت خود كه بندگى ذاتى است ، تظاهر مىكند ، و او كاذب و دروغگو و منحرف از صدق و حق است . و شخص مدعى چون بر خلاف صدق و حقيقت سلوك مىكند : خواه و ناخواه در مقابل حقيقت رسوا گشته ، و از آوردن برهان و از اثبات دعوى خود عاجز شده ، و مبغوض پيشگاه احديت قرار خواهد گرفت . آرى مدعى اگر مأموريت پيدا كند كه أمرى را دعوى كند ، مىداند كه از خود چيزى ندارد ، و مىفهمد كه به حول و قوت و الهام و القاء و افاضه و اعطا و توجه پروردگار متعال اين امر صورت مىگيرد ، و او به صراحت لهجه اعلام مىكند كه : أنا بشر مثلكم يوحى الى . اينست كه اين دو دسته ( مدعى باطل و مدعى به مأموريت ) از چگونگى تعبيرات و حركات و اطوار و خصوصيات رفتار و كردار و گفتار آنان به خوبى تشخيص داده مىشوند . لا يراه أحد الاهابه . و اما فرق فيما بين صديقين با حضرات أنبياء و ائمه عليم السلام : أنبياء و جانشينان آنان مأموريت به دعوت عمومى دارند ، و براى ارشاد و هدايت عموم مردم مأمور مىشوند ،