اقتضاى آنها حسن ظن پيدا كردنست . چون صفت حياء و امانت و صيانت و صدق . زيرا مقتضاى حياء حسن نظر و خوشگمانى ، و شرم پيدا كردن از بدبينى و بدگمانى است . و همچنين امانت داشتن و امن خاطر كه بر خلاف خيانت و تعدى بر حقوق ديگران است . و درستى و راستى باطنى نيز خواهان صفا و صميميت بوده و مخالف كردار و گفتار و پندار نادرست باشد ، و همچنين است صفت حفظ و نگهدارى خود از معايب و نواقص و نقاط ضعف . رسول اكرم ( ص ) فرموده است : در بارهء برادران دينى خودتان گمان نيكو داشته باشيد تا دلهاى شما صفا و طهارت پيدا كند . و ابى بن كعب گفت : چون يكى از برادران دينى خودتان را در يك حالت ناپسنديده يا بر عملى مكروه ديديد ، تا هفتاد مرتبه رفتار او را تأويل به خوبى و حمل بر معناى مطلوب بكنيد ، و اگر بعد از اين تأويل باز دلهاى شما آرامش پيدا نكرد البته نفسهاى خودتان را ملامت و سرزنش كنيد كه نتوانستيد خصلتى را كه از يك فرد مسلمانى ديديد و تا هفتاد مرتبه جاى تأويل داشت ، پرده پوشى كرده و او را معذور بداريد ، پس شما با اين نفس مضطرب سزاوارتر به ملامت هستيد . [ ( شرح ) ] خوشگمانى نتيجهء مهذب بودن دل از صفات رذيله ، و آرايش آن با صفات حميده است ، و بدون اين دو مقدمه هرگز امكان پذير نيست . قلبى كه صفت بخل يا حسد يا كبر يا عجب يا علاقه به دنيا و تمايلات نفسانى در آن رسوخ كرده است چگونه امكان دارد كه نسبت به ديگران خوش بين و خير خواه و با محبت بوده ، و خير و سعادت و نفع و بزرگى آنان را بخواهد . و همچنين در مقام تحقق حقيقت خوشگمانى و خير خواهى لازمست قلب انسان پاك و خاضع و علاقه مند به روحانيت و مؤمن به خدا و با تقوى باشد ، تا به راحتى و اختيار بتواند حالت خضوع و تواضع و محبت پيدا كرده ، و خود را از مشتهيات نفسانى و هوسرانى و خواسته‌هاى نامطلوب جلوگيرى و نگهدارى نموده ، و در مقابل بندگان پروردگار متعال خير خواه و با محبت باشد . از كوزه تراود آنچه در او است - الاناء يترشح بما فيه . در اين صورت است كه قلب انسان به آسانى حاضر نيست اعمال برادر دينى خود و