الملا فتح الله الكاشاني
65
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
لِلشَّياطِينِ و از ابن عباس مرويست كه مراد ثريا است كه نزد طلوع صبح روى بغروب مينهد و نزد بعضى ديگر زهره است و از ضحاك نقل كردهاند كه مراد نجوم قرآنست و هوى بمعنى نزل كقوله تعالى أ فلا اقسم بمواقع النجوم يعنى سوگند بسوره و آياتى كه بنجوم متفرقه فرود آمده در عرض بيست و سه سال و نزد اخفش و جمعى ديگر نيات زمين است كه آن را ساق نباشد كقوله تعالى و النجم و الشجر يسجدان و هوى بمعنى سقط يعنى سوگند بگياهى كه بر زمين افتد و بر آن منبسط شود و نزد ابو حمزه مراد آن ستاره هااند كه نزد قيام قيامت مطموس گردند و منتشر شوند كقوله تعالى فَإِذَا النُّجُومُ طُمِسَتْ وَإِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ و جماعتى ديگر گفتهاند كه مراد آن كواكباند كه وقت سحر نزديك شوند به غروب و آن علامت متهجدانست كه بآنوقت تهجد بشناسند و به عبادت قيام نمايند و در خبر است كه على بن الحسين زين العابدين عليه السّلام چون وقت سحر رسيدى بميان سراى آمدى و نظر به آسمان كردى و گفتى كه غارت نجوم سمائك و نامت عيون انامك و هدات اصوات عبادك بار خدايا ستاره هاى آسمانت فرو رفتند و چشمهاى خلقانت در خواب رفت و او از بندگانت ساكن شد و تو آن خدايى كه ترا خواب نبرد و عامه از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام روايت كردهاند كه مراد ستارهء وجود محمديست كه در شب معراج از آسمان فرود آمد يا به بالا رفت و مرويست كه بعد از عروج آن حضرت ابو طالب را گفتند كه محمد از وقت نماز شام و خفتن ناپديد شده و پيدا نميشود وى همه شب در تجسس آن حضرت بود امير المؤمنين عليه السّلام نيز در مكه تفحص احوال مينمودام هانى در حجره طلب او ميكرد هيچ جا او را نمىيافتند ابو طالب مسلح شد و بنى هاشم را جمع كرد و سوگند خورد كه اگر محمد صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فردا پيدا نشود همه را بخوارى و زارى بقتل رسانم و چون صبح نزديك شد ستاره اى از قطب آسمان جدا شد بغايت روشن و هر ساعت به زمين نزديك ميشد تا بدر خوانهء پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرود آمد چون نگاه كردند آن حضرت بود فذلك قوله و النجم اذا هوى و نزد محققان نجم ستاره محمد صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم است كه بر فلك توحيد بر آمده از ما سوى منقطع شد و در بعضى روايات آمده كه چون حضرت رسالت پناه دعوت آشكارا كرد اهل شرك آغاز طعن كرده گفتند كه محمد صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم گمراه شد از دين پدران خود و خطا كرده در احداث دينى ديگر از براى بندگان حق سبحانه اينسوره فرستاد بعضى ديگر از علما گفتهاند كه سبب نزول اينسوره آن بود كه سلمان و جمعى از صحابه از رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم پرسيدند كه يا رسول اللَّه بعد از تو وصى و خليفهء تو كه خواهد بود گفت آنكه امشب ستاره به بام خوانهء او فرود آيد همهء اهل مكه آن شب به بام خوانها رفتند و منتظر بودند كه ستاره به بام خانه كه فرود آيد و همه طمع داشتند كه اين كواكب درخشان بر بام خانهء ايشان فرود آيد مگر حضرت امير المؤمنين و فاطمه عليه السّلام كه ايشان ورد خود را از دست ندادند گفتند اگر بر بام خانهء ما فرود آيد ما شكر