خلاصى دهد و از حضرت صادق روايتست يرزقه من حيث لا يحتسب به اين معنى است كه خداى تعالى بركت فرمايد او را در آنچه به او كرامت فرموده باشد در سبب نزول اين آيه آورده‌اند كه مشركان سالم پسر عون بن مالك اشجعى را اسير كرده عوف نزد پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم آمد و گفت يا رسول اللَّه كفار پسر مرا اسير كرده‌اند و مادر وى جزع بسيار مىكند تا اين همه به فقر و فاقه مبتلا شده‌ايم و به چيزى كه به آن سد رمق توان كرد قدرت نداريم آن حضرت فرمود كه نزد آل محمد چيزى نيست الا مدى طعام تقوى و طهارة پيش گيريد و شكيبا باشيد و بگوئيد لا حول و لا قوة الا باللَّه العلى العظيم عوف با زن خود بقول پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم عمل نموده در اندك مدتى پسر او اهل شرك را غافل ساخته از قيد ايشان خلاصى يافت و صد شتر و بقولى چهار هزار گوسفند ايشان را زنده گرفته و سلامت بمدينه آورد اين آيه نازل شد كه هر كه تقوى ورزد روزى حلال يابد * ( وَمَنْ يَتَوَكَّلْ ) * و هر كه توكل كند * ( عَلَى اللَّه ) * بر خداى تعالى و كار خود را به او باز گذارد * ( فَهُوَ حَسْبُه ) * پس او پسنديده است او را در كفايت مهمات * ( إِنَّ اللَّه ) * به درستى كه خداى تعالى * ( بالِغُ أَمْرِه ) * رساننده است كار خود را بهرچه خواهد و بهر جا كه اراده نمايد يعنى آنچه مراد او سبحانه است در حق متوكل و غير متوكل از او فوت نميشود و حفص باضافه خوانده يعنى خداى رسانندهء كار خود است بهر نحوى كه مراد او باشد * ( قَدْ جَعَلَ اللَّه ) * بدرستى كه گردانيده است و پيدا كرده * ( لِكُلِّ شَيْءٍ ) * براى هر چيزى * ( قَدْراً ) * اندازهء كه از آن در نگذرد يا مقدارى از زمان كه از آن پس و پيش نيفتد ذكر اينكلام در اينمقام از براى بيان وجوب توكل است بر او سبحانه و تفويض امور به او زيرا كه هر كه دانست كه هر چيزى كه هست از ارزاق و غيرها بتقدير و توقيت او است البته به قدر تسليم مىشود و اعتماد بحسن تدبير و تقدير او كرده توكل را دثار و شعار خود ميسازد و نيز از براى تقرير ما تقدم است از توقيت طلاق به زمان عده و امر باحصاى آن و تمهيد آنچه بعد از اين مذكور خواهد شد از مقادير عدد و در باب توكل احاديث بسيار از سيد مختار عليه صلوات اللَّه الملك الجبار وارده شده از آن جمله من سره ان يكون اقوى الناس فليتوكل على اللَّه و لو توكلتم على اللَّه حق توكله لرزقتم كما ترزق الطيور تغدر اخماصا و تروح بطانة و از صادق صلوات اللَّه عليه حد توكل سؤال كردند فرمود كه التوكل ان لا تخاف مع اللَّه شيئا حاصل كه بناى آيه بر تقوى و توكلست چه تقوى نفخهء بوستان قربست و از رتبت معيت خبر ميدهد كه إِنَّ اللَّه مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا و توكل رايحة گلزار كفايت است كه از او بوى ريحان محبت دمد و رايحهء و داد خيزد كه إِنَّ اللَّه يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ مرويست كه شخصى