الملا فتح الله الكاشاني
207
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
جنازه و گفتند كه يا رسول اللَّه از قرائت قرآن نيز افضل است فرمود كه هل ينفع القرآن الا بالعلم قرائت قرآن نفع نميدهد الا بعلم و نيز از ابن عباس ( ع ) روايت است كه حضرت سليمان بن داود ( ع ) را مخير ساختند ميان علم و مال و ملك وى اختيار علم فرمود پس ببركت و ميمنت علم مال و ملك را نيز به او ارزانى داشتند و مرويست كه حق سبحانه وحى فرستاد به حضرت ابراهيم ( ع ) كه انى عليم احب كل عليم يعنى من عالمم و همه عالمان را دوست ميدارم و از ابو امامهء باهلى مرويست كه حضرت رسول ( ص ) فرمود كه صلوات ميفرستند ملائكه و جميع اهل آسمان و زمين تا آنكه مورچه ها در سوراخها و ماهيان در آب بر كسى كه مردمان را تعليم ميدهد بامور شرعيه و نيز از او منقولست كه هر كه به جهت طلب علم در راهى سلوك نمايد حقتعالى راه جنت را به او بنمايد و نزد سلوك مؤمن در طلب علم ملايكه اجنحه خود را بگسترانند تا او پاى را بدانجا مينهد و ميرود و جميع اهل آسمان و زمين براى او استغفار كنند حتى ماهيان دريا در ميان آب و فرمود كه هر كه يك مسئله را تعليم غيرى كند حق سبحانه در روز قيامت هزار قلاده نور در گردن او بياويزد و هزار گناه او را بيامرزد و هزار شهر در بهشت براى او بنا كنند و بعدد هر مويى كه در بدن او باشد حجى و عمرهء براى وى بنويسند و از حضرت امير المؤمنين ( ع ) ماثور است كه علم بهتر است از مال زيرا كه علم نگهبان تو است و تو نگهبان مال و اين دو بيت از آن حضرت منقولست بيت رضينا قسمة الجبار فينا لنا علم و للاعداء مال فان المال يفنى عنقريب و ان العلم باق لا يزال و در فضيلت علم همين قدر بس است كه حق سبحانه خطاب فرمود بحبيب خود كه وَقُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً و از كلام بعضى حكما است كه ليت شعرى اى شيئى ادرك من فاته العلم و اى شيئى فات من ادرك العلم يعنى كاش دانستمى كه چه چيز را دريابد آن كسى كه علم از او فوت شود و چه چيز فوت كند آنكه علم را دريابد و اخنف فرمود كه كاشكى علما حكام و امرا ميبودند چه هر چيزى كه بعلم استوار نيست منجر بمذلت مىشود و در كشف الاسرار آورده كه از ابن مذعور روايتست كه او گفت اوزاعى را در خواب ديدم گفتم مرا خبر ده از عملى كه بهترين اعمال باشد تا بدان متقرب شوم به خدا گفت هيچ درجه از درجه علما بلندتر نديدم و از گذشت آن درجهء اندوهناكان و از اين جا معلوم شد كه علماى دين هم در دنيا بمزيت مرتبه و شرف وراثة انبيا اختصاص دارند و هم در عقبى بفضل درجه و مرافقت اصفيا و بعد از بيان رفع درجات از براى اهل ايمان و علماى اسلام اشاره مىكند بر وعد و وعيد و بيم و اميد بقوله * ( وَاللَّه بِما تَعْمَلُونَ ) * و خداى تعالى به آنچه شما مىكنيد از افعال و اقوال كه از جملهء آن نجوى است * ( خَبِيرٌ ) * دانا است پس همه را بر وفق عمل جزا و سزا