الملا فتح الله الكاشاني

5

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

بود از دست شده لا جرم انديشه نكرده در جواب فرعون * ( قالُوا ) * گفتند * ( لَنْ نُؤْثِرَكَ ) * نگزينيم و اختيار نكنيم تو را * ( عَلى ما جاءَنا ) * بر آن چيزى كه آمد بما * ( مِنَ الْبَيِّناتِ ) * از معجزات واضحه و براهين ساطعه بتصديق موسى و وحدانيت حقتعالى و نعمت فانيه تو را ايثار نميكنيم بر نعم اخرويه باقيه كه بما نمودند در حالتى كه سجده كرديم * ( وَالَّذِي فَطَرَنا ) * و برنگزينيم تو را بر خداى كه آفريده است ما را و از كتم عدم به صحراى وجود آورده بعضى گفته‌اند كه اين قسم است بر قول مذكور يعنى به حق خداوندى كه ما را آفريده است كه تو را اختيار نكنيم بر آنچه بما آمده از معجزات ظاهره و دلالات واضحه * ( فَاقْضِ ) * پس حكم كن * ( ما أَنْتَ قاضٍ ) * هر چيز را كه تو حكم كنندهء آنى يا بكن هر چه فاعل آنى يعنى هر چه ميخواهى با ما بكن كه پرواى آن نداريم * ( إِنَّما تَقْضِي ) * جز اين نيست كه تو حكم ميكنى * ( هذِه الْحَياةَ الدُّنْيا ) * در اين زندگانى دنيا يعنى حكم تو در اين جهان كه ما هستيم بيش جارى نيست هر چه خواهى ميكن يا فعل تو كه بر وفق اراده و اهواء باطلهء خود ميكنى منحصر است در دنيا و آخرت كه بهتر و پاينده تر است از حكم معزول و به مهم خود مشغول خواهى بود شعر امروز بجور هر چه خواهى ميكن فردا به تو نيز هر چه خواهند كنند * ( إِنَّا آمَنَّا ) * بدرستى كه ما گرويده‌ايم * ( بِرَبِّنا ) * بپروردگار خود * ( لِيَغْفِرَ لَنا ) * تا بيامرزد براى ما * ( خَطايانا ) * گناهان ما را از كفر و معاصى * ( وَما أَكْرَهْتَنا عَلَيْه ) * و بيامرزد آنچه اكراه كردى ما را بر آن چيزى * ( مِنَ السِّحْرِ ) * از جادويى كردن و آموختن آن مرويست كه فرعون مردمان را اكراه بآموختن سحر ميكرد و ايشان را برخواندن آن و حفظ آن اجبار مينمود و بر فعل آن اهتمام مىورزيد و ايشان اينجا از خداى مغفرت آن اكراه طلبيدند زيرا كه در جميع اديان مردمان باكراه در مقام مؤاخذه بوده‌اند و اين مؤاخذه به بركت و ميمنت حضرت رسالت ( ص ) از امت مرحومه برداشته شده و در روايت آمده كه مردمان بفرعون گفتند كه موسى هر گاه در خوابست عصاى او پاسبانى او مىكند و اين صورت از سحر خارجست زيرا كه سحر ساحر در وقت خواب باطلست و اثرى ندارد فرعون از اينسخن درهم شده و سحره را اكراه نمود تا با موسى در مقام معارضه درآمدند و چون بوسيله آيات باهره و معجزات ظاهره ايمان آوردند و فرعون ايشان را تهديد نمود بصلب و قطع گفتند * ( إِنَّما تَقْضِي هذِه الْحَياةَ الدُّنْيا إِنَّا آمَنَّا بِرَبِّنا لِيَغْفِرَ لَنا خَطايانا وَما أَكْرَهْتَنا عَلَيْه مِنَ السِّحْرِ ) * * ( وَاللَّه خَيْرٌ ) * و خدا بهتر است از روى پاداش * ( وَأَبْقى ) * و پاينده تر از وجه ثواب تو ما را بكفر مزدورى ميدهى كه انقطاع به آن راه دارد و خداى