گفتى خدا ترا برشاد رساناد و از آسمان ندا آمد كه يا جبرئيل سر بردار جبرئيل سر برداشت درهاى آسمان را ديد گشاده تا به زير عرش و خدا وحى كرد به بهشت عدن كه شاخى از شاخهاى خود فرو گذار بهشت شاخى فرو گذاشت و بر آن خوشهء بود و بر آن خوشه غرفهء بود از زبر جد سبز كه آن را هفتاد هزار در بود از ياقوت سرخ جبرئيل گفت يا رسول اللَّه ( ص ) چشم بردار رسول ( ص ) چشم برداشت منازل انبيا را ديد و منزل خود را بالاى همه منازل مشاهده كرد منادى ندا كرد كه راضى شدى اى محمد رسول ( ص ) فرمود راضى شدم اى پروردگار من آنچه به من ميدادى در دنيا بعوض آن شفاعت امت را به من كرامت فرما حقتعالى اجابت دعاى وى فرمود و زمام شفاعت امت در كف كفايت او نهاد و نشانهء علو همت آن حضرت بدين معنى است كه با وجود تنگدستى و احتياج بگوشهء چشم التفاتى بر خزاين روى زمين نيفكند بلكه در شب معراج مطلقا نظر بما سوى نگشود و به هيچ چيزا بديع ملكوت و غرايب عرصهء جبروت التفات نفرمود و به جهت اين آية كريمهء ما زاغَ الْبَصَرُ وَما طَغى نازل گشت و بعد از آن حق تعالى تبيين سوء اعتقاد اهل شرك و ضلال ميفرمايد و بيان مينمايد آنچه معد است براى ايشان در آخرت بر قبح اعمال ايشان و ميگويد كه * ( بَلْ ) * نه چنين است كه فقر و احتياج تو مانع كفار است از ايمان آوردن به تو بلكه * ( كَذَّبُوا بِالسَّاعَةِ ) * تكذيب كردند قيامت را يعنى داعى ايشان بانكار نبوت تكذيب ساعتست و عدم اعتراف ببعث و نشو و ثواب و عقاب نه به جهت آنكه طعام ميخورى و در راه ميروى و در كشاف آورده كه بل كذبوا عطفست بر آنچه مقول ايشانست يعنى تعجب مكن در تكذيب ايشان تو را به جهت اقوال مذكوره بلكه ايشان با عجب اين قول اتيان نموده‌اند كه آن تكذيب ايشانست بساعت و ميتواند بود كه متصل به مايلى خود باشد كانه قال بل كذبوا بالساعة فكيف يلتفتون لى هذه الجواب و كيف يصدقونك بما وعد اللَّه تعالى لك فى الاخرة يعنى بلكه ايشان تكذيب قيامت كردند پس چگونه ملتفت جواب تو شوند و تصديق كنند به آنچه حقتعالى ترا به آن وعده داده در آخرت پس چون كه انظار و افكار ايشان قاصر است بر حطام دنيويه و غير نافذ در امور اخرويه و مظنهء ايشان چنان كه كرامت منحصر است بمال اين جهان از اين جهت طعن ميكنند تو را به فقر و تكذيب مينمايند نه به جهت آنچه محال دانسته‌اند از مطاعن فاسده * ( وَأَعْتَدْنا ) * و ما آماده كرده‌ايم * ( لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ ) * براى كسى كه تكذيب نموده ساعت قيامت را * ( سَعِيراً ) * آتشى افروخته و از حسن مرويست كه سعير ناميست از نامهاى دوزخ و بنا بر اين صرف او باعتبار مكان باشد * ( إِذا رَأَتْهُمْ ) * چون ببيند آتش ايشان را يعنى منكران قيامت را اسناد رؤية بر سبيل مجاز است كما يق الجبلان يتراءان اى يتقابلان و دورهم تتراءى و تتناظر اى كان بعضها براى