الملا فتح الله الكاشاني

184

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

مقالبه نتواند كرد و الهه شما اى مشركان گمراه اعجز از اقل ممكناتند و مقهور و مغلوب اذل كايناتاند پس بچه وجه ايشان را به حق تعالى نسبت ميدهيد و او سبحانه را شبيه آنها ميدانيد و اطلاق اسم الهه بر ايشان تجويز ميكنيد * ( اللَّه يَصْطَفِي ) * خداى برميگزيند * ( مِنَ الْمَلائِكَةِ ) * از فرشتگان * ( رُسُلًا ) * فرستادگان را كه واسطه باشند ميان وى و پيغمبران وى برسانيدن وحى چون جبرئيل و ميكائيل * ( وَمِنَ النَّاسِ ) * و برميگزيند از آدميان كه پيغمبرانند تا خلق را بوى دعوت كنند * ( إِنَّ اللَّه سَمِيعٌ ) * بتحقيق كه خداى شنواست مقالهء پيغمبر را در وقت تبليغ * ( بَصِيرٌ ) * بينا به حال امت او در رد و قبول دعوت چه او غالبست بجميع اشيا كه از جملهء آن مسموعات و مبصراتند اين آيه رد انكار مشركانست كه پيغمبران از جنس بشر باشند و بيان آنكه رسل خداى بر دو نوعاند كه آن ملائكه‌اند و بشر و در انوار آورده كه چون حق تعالى در آيات سابقه تقرير وحدانيت خود كرد در الوهيت و نفى شركت غير با او در معبوديت در صفات الوهيت در اين آيه مبين ساخت كه او را بندگان برگزيده هست براى رسالتى كه بندگان متوسل ميشوند باجابت دعوت ايشان و اقتدا بديشان مينمايند در عبادت حضرت عزت به جهت تقرير نبوت و ترصيف قول ايشان كه ميگفتند ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّه زُلْفى و الملائكة بنات اللَّه و غير اين و تبيين اين كه كسانى كه رسل خداى را چون عيسى و ملائكه اولاد او ميدانند تعظيم نكرده‌اند او را چنانچه سزاوار تعظيم او است و آن چنان كه حق معرفت باشد او را نشناخته كه عابدان خدا را اولاد او دانسته‌اند و آنها را مثل معبودى به حق گردانيده تعالى اللَّه عن ذلك علوا كبيرا و در بعضى تفاسير آمده كه سبب نزول اين آيه آن بود كه مشركان ميگفتند بر سبيل انكار كه أَ أُنْزِلَ عَلَيْه الذِّكْرُ مِنْ بَيْنِنا يا خدا يا از ميان ما محمد ص را برگزيده كه يتيم ابو طالبست و كتاب را بر او انزال كرده حق تعالى رد قول ايشان كرده به آنكه اخراج او كند از زمين حرم و او را بر ايشان مظفر گرداند در روز بدر و در موضح آورده كه آيه در بيان رد انكار و تعجب كفار است از اينكه حقتعالى برمىگزيند از فرشتگان آن را كه خواهند چون جبرئيل و ميكائيل و غير ايشان و از آدميان آن را كه اراده فرمايد چون نوح و ابراهيم و محمد ص و غير ايشان و او سبحانه شنوندهء مقال جميع بندگان است و دانندهء احوال ايشان و همه را بر وفق آن جزا خواهد داد * ( يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ ) * ميداند آنچه در پيش آدميانست از عملهايى كه كرده‌اند * ( وَما خَلْفَهُمْ ) * و آنچه از پس ايشانست از كارهايى كه خواهند كرد و يا عالمست به آنچه در مستقبل ايشانست از قيامت و احوال آن و آنچه در عقب خود بگذارند از دنيا و اموال و منال آن يا ميداند آنچه قبل از خلق ملائكه و انبيا است و آنچه